Alkollü kaza sigorta açısından iki soru doğurur, zarar görene kimin ödeyeceği ve sürücünün kendi zararının karşılanıp karşılanmadığı. Karşı aracın sürücüsü alkollü olsa da zarar gören, tazminatını o aracın zorunlu trafik sigortacısından ister. Alkollü sürücünün kendi aracı ve kendi yaralanması ise poliçeye ve kusur durumuna göre ya hiç ya da sınırlı karşılanır.
İçindekiler
Sigortacının ödemeden sonra kendi sigortalısına dönmesi ayrı bir süreçtir ve rücu davası yazısında anlatılır. Bu sayfa zarar görenin başvurusunu, kaskodaki alkol istisnasını, İMM poliçesini ve alkollü sürücünün kendi zararını ele alır.
Alkollü Kaza Sigorta Kapsamı: Kim Neyi Öder?
Kazada birden fazla poliçe devreye girebilir. Her poliçe farklı bir zararı karşılar ve alkolün etkisi her birinde ayrı incelenir. Aşağıdaki tablo genel ayrımı gösterir.
| Zarar | Başvurulan poliçe | Alkolün etkisi |
|---|---|---|
| Karşı araçtaki hasar ve yaralanma | Alkollü sürücünün trafik sigortası | Zarar görene ileri sürülemez |
| Trafik sigortası limitini aşan kısım | İMM poliçesi (varsa) | Zarar görene ileri sürülemez |
| Alkollü sürücünün kendi aracı | Kasko veya karşı aracın trafik sigortası | Kaskoda alkol istisnası incelenir |
| Alkollü sürücünün kendi yaralanması | Karşı aracın trafik sigortası | Kendi kusuru oranında karşılanmaz |
Sonucu her dosyada kusur oranı, poliçe şartları ve alkolün kazaya etkisi belirler. Kazaya karışan aracın hiç trafik sigortası yoksa başvuru güvence hesabı üzerinden yürür.
Zarar Gören Üçüncü Kişi Tazminatını Kimden Alır?
Dayanak 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.95’tir. Madde, sigorta sözleşmesinden doğan ve tazminat yükümlülüğünü kaldıran ya da azaltan hallerin “zarar görene karşı ileri sürülemez” olduğunu söyler.[1] Alkol bu hallerden biridir. Kanun metni mevzuat.gov.tr üzerinde okunabilir.
Zorunlu trafik sigortası Genel Şartları B.4 aynı kuralı tekrarlar. Sigortacı alkol iddiasına dayanarak tazminat sürecini geciktiremez. Bu iddiaya ilişkin bilgi ve belgeyi de hak sahibinden isteyemez.[2]
ÖnemliKarşı sürücünün alkollü olması zarar görenin başvurusunu değiştirmez. Hasar ve bedensel zarar talebi, kazaya sebep olan aracın trafik sigortacısına yazılı olarak yapılır.
Sigortacı başvuruya 15 gün içinde yazılı yanıt vermezse ya da yanıt talebi karşılamazsa KTK m.97 iki yol açar. Zarar gören dava açabilir veya sigorta tahkim komisyonuna başvuru yapabilir. Araçtaki değer kaybının hangi poliçeden istendiği değer kaybını kim öder yazısında ayrıca gösterilir.
Alkollü Sürücüye Çarpan Araç Kusurlu Sayılır mı?
Kusur kazanın oluşuna göre belirlenir. Sürücülerden birinin alkollü olması, kusurun tamamını kendiliğinden ona yüklemez. Kırmızı ışıkta geçen, hız sınırını aşan ya da geçiş hakkını vermeyen ayık sürücü de kusurlu bulunabilir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin incelediği bir kasko dosyasında sigortalı sürücü 1,44 promil alkollüydü. Adli Tıp raporu buna rağmen alkollü sürücüye tali, kavşağa kontrolsüz giren karşı sürücüye asli kusur vermişti. Bu durumda ayık sürücünün sigortacısı da kendi sigortalısının kusuru oranında sorumlu olur. Oranların nasıl belirlendiği kusur oranı nasıl öğrenilir yazısındadır.
Alkollü Sürücünün Aracındaki Yolcu Tazminat Alır mı?
Alır. Yolcu, bindiği aracın işleteninden ve onun trafik sigortacısından tazminat isteyebilir. Karşı aracın da kusuru varsa o aracın sigortacısı da kusuru oranında sorumludur.
Tutar bakımından yolcunun bilgisi önem taşır. Sürücünün alkollü olduğunu bilerek araca binen yolcu, Türk Borçlar Kanunu m.52 uyarınca zararın artmasına katkıda bulunmuş sayılabilir. Yargıtay bu durumu müterafik kusur olarak değerlendirir.
“davacının alkollü olduğunu bildiği sürücünün kullandığı araca binmek suretiyle zararın artmasında katkısının bulunduğu”
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2024/7474, K.2024/10569, 06.11.2024 (bozma, oybirliği)
Daire bu dosyada yerleşik uygulamasına göre %20 oranında indirim yapılması gerektiğini belirtti. İndirimin sonuç tazminat poliçe limitini aştığı gerekçesiyle hiç uygulanmaması bozma nedeni sayıldı.[3] Yaralanma tazminatının kalemleri yaralamalı trafik kazası tazminat hesaplama sayfasında anlatılır.
Alkollü Kazada Kasko Öder mi?
Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.5.5 maddesi alkolü teminat dışı haller arasında sayar. Metne göre aracın, Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce kullanılması sırasında meydana gelen zararlar teminat dışındadır.[4] Güncel metin SEDDK genel şartlar sayfasında yer alır.
Yargıtay bu maddeyi dar yorumlar. Sürücünün alkollü olması tek başına yetmez, kazanın salt alkolün etkisiyle oluşup oluşmadığına bakılır. Teminat dışı halin ispatı Türk Ticaret Kanunu m.1409 uyarınca sigortacıdadır.
“hasarın teminat dışı kalabilmesi için sürücünün sadece alkollü olması yetmeyip kazanın münhasıran alkolün etkisinde oluşması gerekmektedir”
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2024/668, K.2024/9713, 15.10.2024 (bozma, oybirliği)
Bu dosyada 1,44 promil alkollü sürücü tali kusurlu, karşı sürücü asli kusurluydu. Daire, kazanın münhasıran alkolden doğmadığını belirterek başvuruyu reddeden itiraz hakem heyeti kararını bozdu.[5]
UyarıAynı kararda ayrı bir ölçüt de yer alır. Yüzde yüz kusurlu ve 1.00 promil ve üstü alkollü sürücünün yol açtığı zarar, münhasırlık raporu aranmadan teminat dışı sayılır. Tek taraflı ve tam kusurlu kazada kasko ödemesi bu nedenle zorlaşır.
Münhasıran Alkol Ölçütü Güncel Kararlarda Sürüyor mu?
Mevzuattaki “güvenli sürme yeteneğini kaybetme” ifadesi 2013 ve 2015 değişiklikleriyle metinlerden çıkarıldı. Bazı bölge adliye mahkemeleri bundan sonra salt alkollü olmayı yeterli saydı. Ortaya çıkan farklılık Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin önüne geldi.
Daire 23.06.2025 tarihli kararında, trafik sigortacısının sigortalısına açtığı rücu davalarında kazanın münhasıran alkolün etkisiyle oluşmasının aranacağına karar verdi. Kasko Genel Şartları A.5.5 hakkındaki aynı yöndeki Yargıtay kararlarına da gerekçede yer verdi. Karar oy çokluğuyla verildi ve karşı oy içerir.[6]
Gerekçede ispat yükü de ayrıca ele alındı. Çoğunluğa göre 1 promile kadar ispat yükü sigortacıda, bunun üzerindeki oranlarda ise alkolün kazaya etkisi olmadığını gösterme yükü sigortalıdadır. Oy çokluğuyla verilen bu kararın sigortalıya dönüş davalarına etkisi rücu davası yazısında anlatılan süreçle birlikte değerlendirilir.
İMM Poliçesi Alkollü Kazada Ne Sağlar?
İhtiyari mali sorumluluk (İMM) poliçesi, işletenin üçüncü kişilere karşı sorumluluğunun trafik sigortası limitlerini aşan kısmını, poliçede yazılı limite kadar karşılar. Bu kural İMM Genel Şartları m.1’de yer alır.[7] Ağır yaralanmalı ya da ölümlü kazalarda zarar trafik sigortası limitini geçebilir. Güncel limitler trafik sigortası teminat limitleri sayfasında yer alır.
Alkol İMM poliçesinde de zarar görene karşı ileri sürülemez. Genel Şartlar m.4 sigortacının önce ödeyeceğini, sonra sigortalıya dönebileceğini söyler. Bu maddedeki alkol bendi eski “güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş” ifadesini korur.
Manevi tazminat trafik sigortasının kapsamında değildir. İMM poliçesinde ise ek sözleşmeyle teminata alınabilir. Talebin esası trafik kazası manevi tazminat yazısında anlatılır.
Alkollü Sürücünün Kendi Aracı ve Kendi Yaralanması
Alkollü sürücü kendi aracındaki hasarı kendi trafik sigortasından isteyemez. Trafik sigortası Genel Şartları A.6, sigortalının kendi aracına gelen zararları teminat dışında tutar. Karşı sürücünün de kusuru varsa hasarın o orana düşen kısmı karşı aracın trafik sigortacısından istenir. Kalan kısım için kaskoya bakılır ve yukarıdaki alkol istisnası orada incelenir.
İMM poliçesi de sürücüyü korumaz. Genel Şartlar m.3, sigortalının kendisinin ve aracı sevk edenin uğradığı zararları teminat dışında sayar.
Kendi yaralanması için alkollü sürücü, kusurlu karşı aracın trafik sigortacısına başvurabilir. KTK m.92 ve Genel Şartlar A.6, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen talepleri kapsam dışında bırakır. Alkollü sürücü ölmüşse yakınlarının destek talebinde de destek kişinin kusuruna denk gelen kısım karşılanmaz. Bu talebin ayrıntısı ölümlü trafik kazası tazminat yazısındadır.
Alkol Ölçümü ve Kaza Tutanağı Dosyayı Nasıl Etkiler?
KTK m.48, yaralanmalı ya da ölümlü kazaya veya kollukça müdahil olunan maddi hasarlı kazaya karışan sürücünün alkol muayenesini zorunlu tutar. Teknik cihaz ölçümüne itiraz eden ya da ölçüme izin vermeyen sürücüden kan, tükürük veya idrar örneği alınır. Kaza nedeniyle ölen ya da üfleyemeyecek kadar yaralanan sürücüden de örnek alınır.
Bu kayıtlar kasko ve İMM incelemesinde temel belgedir. Münhasıran alkol tartışmasında bilirkişi kazanın oluşunu tutanak, ifade ve ölçüm sonucuyla birlikte değerlendirir. Tutanağın nasıl düzenlendiği kaza tespit tutanağı yazısında anlatılır.
Olay yerini terk eden ya da alkol raporu düzenlenmesine engel olan sürücü ayrıca sigortacının rücu talebiyle karşılaşabilir. Zarar görenin hakkı bu durumda da korunur. Uyuşmazlık tazminat tutarında çıkarsa trafik kazası tazminat davası yazısındaki görev ve süre kuralları geçerlidir.
Alkollü Araç Kullanmanın İdari Yaptırımları
KTK m.48 alkollü araç kullanmayı yasaklar ve ihlali idari para cezası ile sürücü belgesinin geri alınmasına bağlar. Alkollü kaza sigorta dosyası ile bu yaptırım birbirinden bağımsız yürür. 1.00 promilin üzerindeki sürücüler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu m.179/3 hükümleri işletilir.
Not12.02.2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla değişik KTK m.48’e göre 0.50 promilin üzerinde alkollü sürücüye ilk ihlalde 25.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay geri alınır. Beş yıl içinde ikinci ihlalde 50.000 TL ve iki yıl, üç ve daha fazlasında 150.000 TL ve beşer yıl uygulanır. Hususi otomobil dışındaki araçlarda promil alt sınırı 0.21’dir (2918 sayılı KTK m.48, mevzuat.gov.tr derlenmiş metin, erişim 19.10.2026).
Alkollü Kaza ve Sigorta Hakkında Sık Sorulan Sorular
Karşı taraf alkollüyse trafik sigortası benim zararımı öder mi?
Öder. KTK m.95’e göre alkol zarar görene karşı ileri sürülemez. Başvuru alkollü sürücünün aracının trafik sigortacısına yapılır.
Alkollü kazada kasko öder mi?
Kasko Genel Şartları A.5.5 alkolü teminat dışı sayar. Yargıtay ise kazanın münhasıran alkolün etkisiyle oluştuğunun sigortacı tarafından gösterilmesini arar. Karşı sürücünün de kusuru varsa hasar çoğu dosyada teminat içinde kalır.
Alkollü sürücünün aracında yolcuysam tazminat alabilir miyim?
Alabilirsiniz. Sürücünün alkollü olduğunu bilerek bindiyseniz TBK m.52 uyarınca müterafik kusur indirimi yapılabilir.
Alkollü sürücü kendi aracının hasarını trafik sigortasından alabilir mi?
Kendi trafik sigortasından alamaz, bu poliçe sigortalının kendi aracını karşılamaz. Karşı sürücünün kusuru varsa o oranda karşı aracın trafik sigortacısına başvurulur, kalan kısım için kaskoya bakılır.
İMM poliçesi alkollü kazada üçüncü kişiye öder mi?
Öder. İMM Genel Şartları m.4’e göre alkol zarar görene karşı ileri sürülemez. Poliçe, trafik sigortası limitini aşan kısmı poliçedeki limite kadar karşılar.
Kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48, m.92, m.95 ve m.97, mevzuat.gov.tr derlenmiş metin, erişim 19.10.2026. ↩
- Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.6 ve B.4, RG 12.06.2026/33278 değişikliği işlenmiş derlenmiş metin. ↩
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2024/7474, K.2024/10569, 06.11.2024, bozma, oybirliği. ↩
- Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.5.5, SEDDK genel şartlar sayfasında yayımlanan metin, erişim 19.10.2026. ↩
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2024/668, K.2024/9713, 15.10.2024, bozma, oybirliği. ↩
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2025/2402, K.2025/4431, 23.06.2025, bölge adliye mahkemesi daireleri arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi (5235 sayılı Kanun m.35), oy çokluğu. ↩
- Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları m.1, m.3 ve m.4 (son düzenleme 12.04.2005), SEDDK genel şartlar sayfasında yayımlanan metin, erişim 19.10.2026. ↩