Ölümlü trafik kazası tazminat talepleri dört ana kalemde toplanır. Bunlar cenaze ve defin giderleri, ölüm hemen olmadıysa tedavi gideri ile çalışma gücü kaybı, destekten yoksun kalma ve yakınların manevi tazminatıdır. İlk üç kalem maddi zarardır ve Türk Borçlar Kanunu m.53’te sayılır. Manevi tazminat m.56’ya dayanır ve zorunlu trafik sigortası bu kalemi karşılamaz.
İçindekiler
Kaza ölümle değil bedensel zararla sonuçlandıysa kalemler değişir. O durum yaralamalı trafik kazası tazminat yazısında anlatılır. Bu sayfa ölüm halinde her kalemin dayanağını, kimin isteyebileceğini ve sigortanın hangisini karşıladığını gösterir. Tutar hesabı burada yapılmaz.
Ölümlü Trafik Kazası Tazminat Kalemleri Nelerdir?
Türk Borçlar Kanunu m.53, ölüm halinde uğranılan zararları “özellikle” sözüyle sayar. Liste sınırlı değildir, ama dosyaların çoğu bu üç bent üzerine kurulur.[1] Yakınların manevi tazminatı ise m.56’nın ikinci fıkrasında düzenlenir.
| Kalem | Kanun dayanağı | Zorunlu trafik sigortasında |
|---|---|---|
| Cenaze ve defin giderleri | TBK m.53/1 | A.5’te ayrıca sayılmaz, Yargıtay kararında sigortacı sorumlu tutuldu |
| Ölümden önceki tedavi giderleri | TBK m.53/2 | Sağlık giderleri teminatı (A.5/b), hastane bedelleri SGK’da |
| Ölümden önceki çalışma gücü kaybı | TBK m.53/2 | Sakatlanma teminatı, geçici iş göremezlik (A.5/c) |
| Destekten yoksun kalma | TBK m.53/3 | Destekten yoksun kalma (ölüm) teminatı (A.5/ç) |
| Yakınların manevi tazminatı | TBK m.56/2 | Teminat dışı (A.6/f) |
Tablodaki son sütun yalnız zorunlu trafik sigortasını gösterir. Ölümlü trafik kazası tazminat sorumluluğu, sigortanın karşılamadığı kalemlerde de sürer. Karayolları Trafik Kanunu m.85, aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne yol açarsa işleteni sorumlu tutar.[2]
Cenaze ve Defin Giderleri Nasıl Belgelenir?
Cenaze gideri, m.53’ün ilk bendindeki kalemdir. Cenaze hizmeti, nakil ve defin için yapılan ödemeler fatura ve dekontla gösterilir. Talep, gideri fiilen üstlenen yakın tarafından yapılır.
Her masrafın belgesi olmayabilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2026 tarihli bir kararına konu dosyada ilk derece mahkemesi, belgesiz masraflar için bilirkişi görüşünü dikkate alıp takdiren cenaze ve defin giderine hükmetmişti.[3] Belge eksikliği bu kalemi tek başına düşürmez, ama tutarı tartışmalı hale getirir.
Cenaze gideri destek ilişkisine bağlı değildir. Aynı dosyada çocukların destek tazminatı talebi reddedilmiş, cenaze ve defin gideri ise kabul edilmişti. Kararın tam metni Adalet Bakanlığı içtihat arşivinde okunabilir.
Zorunlu trafik sigortası Genel Şartlarının A.5 maddesi teminat türlerini dört başlıkta sayar. Bunlar maddi zararlar, sağlık giderleri, sakatlanma ve destekten yoksun kalmadır. Cenaze gideri bu başlıklar arasında ayrıca anılmaz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023 tarihli bir kararında sigortacının bu giderin teminat dışı olduğu savunmasını kabul etmedi. Daire, zorunlu trafik sigortacısının cenaze ve defin giderinden de sorumlu olduğunu belirtti.[4] Sigortacıya yapılan yazılı başvuruda bu kalem de yazılmalı ve verilen cevap saklanmalıdır.
Ölüm Hemen Gerçekleşmediyse Tedavi Gideri ve Kazanç Kaybı
Kazazede bir süre tedavi gördükten sonra ölmüş olabilir. TBK m.53/2 bu durumda tedavi giderlerini ve çalışma gücünün azalmasından doğan kayıpları ayrıca sayar. Yukarıdaki kararın dosyasında yaya, kazadan dört gün sonra tedavi sırasında ölmüştü. Yakınları hastane masrafını da talep etmişti.
Hastanelerin sunduğu sağlık hizmet bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesine bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanır (KTK m.98). Genel Şartlar A.5/b’ye göre bu kapsamda ödenen giderler için sigortacının sorumluluğu sona erer. Kurumun karşılamadığı bir gider varsa fatura ve ödeme belgesi ayrıca saklanır.
Tedavi süresi uzadıysa bakıcı ihtiyacı da gündeme gelebilir. Genel Şartlar A.5/b, tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderlerini sağlık giderleri teminatı içinde sayar. Bu giderin ihtiyacı ve süresi tıbbi kayıtlarla gösterilir.
Ölümden önceki çalışamama dönemi, Genel Şartlarda sakatlanma teminatı içinde sayılan geçici iş göremezliğe karşılık gelir. Bu zarar, ölümden önce ölenin kendi malvarlığında doğmuştur. Türk Medeni Kanunu m.599 mirasçıların mirasbırakanın alacaklarını doğrudan kazandığını söyler. Bu kalemi de mirasçılar ister.[5]
Destekten Yoksun Kalma Tazminatına Kısa Bakış
Ölenin sağlığında fiilen geçimine katkı verdiği kişiler, bu katkının kaybını isteyebilir. Hak, mirasçılığa değil fiili yardıma bağlıdır. Hesap yöntemi, yaşam tablosu ve destek payları destekten yoksun kalma tazminatı yazısında ayrıntılı anlatılır.
“Destekten yoksun kalanların meydana gelen zararlarını tazmin hakkı ölenden intikal eden bir hak olmayıp doğrudan doğruya desteğini yitiren kişinin kendisinde doğan, asli ve bağımsız nitelikte bir haktır.”
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2024/197, K.2025/168, 26.03.2025 (direnme kararının bozulması, oybirliği; Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 22.06.2018 tarihli, E.2016/5, K.2018/6 sayılı kararından aktarım)
Genel Kurul aynı kararda, 2015 Genel Şartlarına tabi bir poliçede, kazaya tam kusuruyla sebep olup ölen sürücünün yakınlarının o aracın zorunlu trafik sigortacısından destek tazminatı isteyemeyeceğini kabul etti.[6] Yürürlükteki Genel Şartlar A.6/d de destek şahsının kusuruna denk gelen talepleri teminat dışında tutar.
Ölümlü Kazada Yakınların Manevi Tazminatı
TBK m.56/2’ye göre ağır bedensel zarar veya ölüm halinde ölenin yakınlarına da uygun bir miktar para manevi tazminat olarak ödenebilir. Bu talep yakınların kendi acısına dayanır, ölenden kalan bir alacak değildir. Destek ilişkisi bulunmayan bir yakın da bu yolla talepte bulunabilir.
Yukarıdaki 2026 tarihli karar bunun bir örneğidir. Kırk yaşın üzerindeki çocukların destek tazminatı talebi reddedilmiş, annelerinin ölümü için ise manevi tazminata hükmedilmişti. Daire hükmedilen miktarı çok düşük buldu ve gerekçesinde şu etkenleri saydı:
“olay tarihi, davacıların kazada vefat eden annelerinin olayın meydana gelmesinde kusurunun olmaması, olayın oluş şekli, vefat eden kişinin davacılarla olan yakınlığı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları”
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2023/6730, K.2026/4090, 13.04.2026 (bozma, oybirliği)
UyarıManevi tazminat zorunlu trafik sigortası teminatı dışındadır (KTK m.92/f, Genel Şartlar A.6/f). Bu talep sürücü ve işletene yöneltilir. Kasko ya da ihtiyari mali sorumluluk poliçesinde ayrıca bir manevi tazminat teminatı olup olmadığına poliçeden bakılır.
Manevi tazminatı kimlerin isteyebileceği ve miktarın hangi ölçütlerle belirlendiği trafik kazasında manevi tazminat yazısında ayrıca ele alınır.
Mirasçılar ile Destek Görenler Arasındaki Fark
Ölümlü trafik kazası tazminat dosyalarında aynı aileden birden fazla kişi talepte bulunur. Her kalemde talep hakkının kaynağı farklıdır. Mirasçılık sıfatı bazı kalemlerde belirleyicidir, bazılarında hiç aranmaz.
| Kalem | Kim ister? | Hakkın kaynağı |
|---|---|---|
| Ölümden önceki tedavi gideri ve kazanç kaybı | Mirasçılar | Ölenin kendi alacağı, mirasla geçer (TMK m.599) |
| Cenaze ve defin gideri | Gideri üstlenen kişi | Kendi malvarlığından çıkan gider (TBK m.53/1) |
| Destekten yoksun kalma | Fiilen destek gören | Kendi kaybı, mirasçılık şart değil (TBK m.53/3) |
| Manevi tazminat | Ölenin yakınları | Kendi manevi zararı (TBK m.56/2) |
Bir kişi aynı anda birden fazla sıfat taşıyabilir. Ölenin eşi hem mirasçı hem destek gören hem de manevi tazminat isteyen yakın olabilir. Dilekçede her kalemin hangi sıfatla istendiği ayrı ayrı yazılmalıdır.
Mirasçılık sıfatı, sulh mahkemesinden veya noterden alınan mirasçılık belgesiyle gösterilir (TMK m.598). Destek ilişkisi ise nüfus kaydı, birlikte yaşama ve gelir belgeleri gibi fiili durumu anlatan kayıtlarla kurulur. Manevi tazminat isteyen yakının ölenle bağı da nüfus kaydından görülür.
Ölümlü Kazada Sigorta Ne Öder?
Zorunlu trafik sigortası, kazaya karışan aracın işletenine düşen hukuki sorumluluğu limitler içinde karşılar. Ölüm halinde öne çıkan teminat, Genel Şartlar A.5/ç’deki destekten yoksun kalma (ölüm) teminatıdır. Uygulanacak teminat limiti kaza tarihindeki limittir (A.1).[7]
Ölümlü kazalarda sık karşılaşılan teminat dışı talepler Genel Şartlar A.6’da şöyle sayılır:
- Manevi tazminat talepleri (A.6/f),
- Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen talepler (A.6/b),
- Destek şahsının kusuruna denk gelen destek talepleri (A.6/d),
- Sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan talepler (A.6/c).
Genel Şartlarda yapılan değişiklikler, yürürlükten sonra yapılan poliçelere uygulanır (C.11). Bu yüzden hangi metnin geçerli olduğuna kaza tarihine değil poliçe tarihine bakılır. Güncel tutarlar trafik sigortası teminat limitleri sayfasında yer alır.
Ceza Davası ile Tazminat Talebi Ayrı Yürür
Taksirle bir insanın ölümüne neden olmak Türk Ceza Kanunu m.85’te suç olarak düzenlenir.[8] Ceza davası failin cezasını, hukuk davası zararın giderilmesini konu alır. Ceza dosyasında alınan kusur raporu tazminat dosyasında da delil olarak değerlendirilir.
Suç oluşturan fiil zamanaşımını da etkiler. KTK m.109’a göre ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, o süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir.
Sigortaya Başvuru ve Dava Yolu
Sigortacıya karşı dava açmadan önce ona yazılı başvuru yapılması gerekir. Sigortacı 15 gün içinde yazılı cevap vermezse ya da cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir veya tahkime gidilebilir (KTK m.97). Görevli mahkeme, süre ve hazırlık trafik kazası tazminat davası yazısında anlatılır.
Sigorta tahkimi yalnız sigortacıya karşı işler. Zorunlu trafik sigortası manevi tazminatı karşılamadığı için bu talep sürücü ve işletene karşı mahkemede ileri sürülür. Maddi ve manevi talepler aynı dava dilekçesinde birlikte yer alabilir.
Not15 günlük cevap süresi 2918 sayılı Kanun m.97’den, zamanaşımı kuralı m.109’dan, teminat türleri ve teminat dışı haller Genel Şartlar A.5 ve A.6’dan (RG 12.06.2026/33278 değişikliği işlenmiş metin) alınmıştır. Erişim tarihi 19.10.2026.
Ölümlü Trafik Kazası Tazminatı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Ölümlü trafik kazasında hangi tazminatlar istenir?
Cenaze ve defin giderleri, ölüm hemen olmadıysa tedavi gideri ile çalışma gücü kaybı, destekten yoksun kalma tazminatı ve yakınların manevi tazminatı istenir. İlk üçü TBK m.53’e, manevi tazminat m.56’ya dayanır.
Cenaze giderini kim isteyebilir?
Gideri fiilen üstlenen yakın ister. Fatura ve dekont saklanmalıdır. Belgesiz masraflar için mahkeme bilirkişi görüşüyle takdir yapabilir.
Ölümlü kazada trafik sigortası manevi tazminat öder mi?
Ödemez. Manevi tazminat Genel Şartlar A.6/f ile teminat dışındadır. Talep sürücü ve işletene yöneltilir. Kasko ya da ihtiyari mali sorumluluk poliçesindeki teminat ayrıca incelenir.
Mirasçı olmayan biri tazminat isteyebilir mi?
Destekten yoksun kalma tazminatında mirasçılık aranmaz, fiili destek ilişkisi yeterlidir. Manevi tazminat da yakınların kendi zararına dayanır. Ölenin ölümden önceki tedavi ve kazanç kaybı alacağını ise mirasçılar ister.
Kazazede hastanede öldüyse tedavi giderleri istenebilir mi?
İstenebilir. TBK m.53/2 ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderlerini ayrıca sayar. Hastane bedelleri KTK m.98 uyarınca SGK tarafından karşılanır. Kalan belgeli giderler ayrıca değerlendirilir.
Kazada tam kusurlu ölen sürücünün yakınları sigortadan tazminat alabilir mi?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2025 tarihli kararında, tam kusurlu ölen sürücünün yakınlarının o aracın zorunlu trafik sigortacısından destek tazminatı isteyemeyeceğini kabul etti. Diğer aracın kusuru varsa onun sigortacısına başvuru ayrıca değerlendirilir.
Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.53 ve m.56. ↩
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.85, m.92/f, m.97, m.98 ve m.109. ↩
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2023/6730, K.2026/4090, 13.04.2026 (bozma, oybirliği). ↩
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2021/23452, K.2023/3199, 08.03.2023 (düzelterek onama, oybirliği). ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.598 ve m.599. ↩
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2024/197, K.2025/168, 26.03.2025 (direnme kararının bozulması, oybirliği). ↩
- Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.1, A.5, A.6 ve C.11 (RG 12.06.2026/33278 değişikliği işlenmiş derlenmiş metin). ↩
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.85. ↩