Araç Değer Kaybı İçin Gerekli Belgeler

Bir trafik kazasından sonra araç değer kaybı için gerekli belgeler eksiksiz toplanmazsa sigorta şirketi talebi bekletir, bazen de reddeder. Her belge, hasarın o kazadan kaynaklandığını ve aracın ikinci el piyasa değerinde ne kadar düşüş olduğunu kanıtlamaya hizmet eder. Bu yazıda hangi belgenin hangi amaçla istendiği tek tek anlatılıyor.

Değer kaybının hukuki dayanağı ve kimin hak sahibi olduğu araç değer kaybı nedir yazısında ayrıntılı işlendi. Burada doğrudan başvuru için hazırlanması gereken belgelere odaklanılıyor.

Araç Değer Kaybı İçin Gerekli Belgeler Listesi

Araç değer kaybı için gerekli belgeler, aracın hasar geçmişini, kusur durumunu ve piyasa değerindeki düşüşü kanıtlayan evraklardan oluşur. Aşağıdaki sekiz belge, çoğu sigorta başvurusunda ortak olarak istenir.

• Kaza tespit tutanağı
• Araç ruhsatı ve kimlik belgesi
• Değer kaybı eksper raporu
• Sigorta poliçesi ve hasar dosyası bilgileri
• Hasar fotoğrafları
• Onarım faturası ve değişen parça listesi
• Değer kaybı talep beyanı ve banka/IBAN bilgisi
• Vekaletname (avukatla başvuruda)

Her belgenin neden istendiği aşağıdaki başlıklarda tek tek anlatılıyor.

Belgelerin Neden Eksiksiz Olması Gerektiği

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu‘na göre kazaya karışan aracın işleteni doğan zarardan sorumludur.^[1] Değer kaybı da bu sorumluluğun bir parçasıdır. Sorumluluk var olsa bile zararın miktarı kendiliğinden belirlenmez.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’na göre zararını ileri süren taraf, hem zararı hem zarar verenin kusurunu kendisi ispat etmek zorundadır.^[2] Sigorta eksperi ya da mahkeme, iddia edilen rakamı belgesiz kabul etmez.

Sigortacı, kendisine ulaşan belgeler tam olduğunda tazminatı sekiz iş günü içinde ödemekle yükümlüdür.^[3] Belge eksikse bu süre hiç işlemeye başlamaz, dosya ek evrak beklemesine girer.

Önemli: Eksik ya da çelişkili bir belge başvuruyu otomatik olarak reddettirmez. Çoğu zaman inceleme süresini uzatır ve sigorta şirketinin ek evrak talep etmesine yol açar.

Kaza Tespit Tutanağının Rolü

Kaza tespit tutanağı, kazanın nasıl ve kimin kusuruyla meydana geldiğini gösteren ilk resmi kayıttır. Resmi tutanak düzenlenmediyse taraflar arasında imzalanan anlaşmalı tutanak da kabul edilir.

Tutanak olmadan kusur oranı tartışmalı kalır. Değer kaybı miktarı kusur oranına göre paylaştırıldığı için bu belge listenin başında yer alır.

Araç Ruhsatı ve Kimlik Belgeleri

Ruhsat fotokopisi hasar gören aracın marka, model ve tescil bilgilerini doğrular. Eksper raporu da bu bilgiler üzerinden hazırlanır.

Hak sahibinin kimlik fotokopisi, başvuruyu yapan kişinin aracın gerçek sahibi ya da yetkili sürücüsü olduğunu gösterir. Tüzel kişilerde vergi levhası ve imza sirküleri de dosyaya eklenir.

Araç hasarı için temel belgeler: kaza tespit tutanağı, ruhsat, kimlik, hasar fotoğrafları.

Değer Kaybı Eksper Raporunun İçeriği

Değer kaybı tutarını belirleyen asıl belge eksper raporudur. Rapor, aracın markasını, yaşını, kilometresini, hasar gördüğü kısımları ve geçmiş hasar durumunu dikkate alarak kaza öncesi ile onarım sonrası ikinci el piyasa değeri arasındaki farkı ortaya koyar.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, bu farkın ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli bir raporla ortaya konması gerektiğini, aksi halde raporun hükme esas alınamayacağını karara bağlamıştır.^[4]

Uyarı: Eksper raporu, ruhsatlı ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Levhasına kayıtlı bir sigorta eksperi tarafından düzenlenmelidir. Aksi halde raporun delil değeri tartışmaya açılır.^[5]

Eksper raporunda aranan unsurlar: rayiç değer karşılaştırması, araç bilgileri, geçmiş hasar, ruhsatlı eksper imzası.

Sigorta Poliçesi ve Hasar Dosyası Bilgileri

Karşı tarafın zorunlu trafik sigortası poliçe bilgileri hangi şirkete başvurulacağını ve teminat limitini gösterir. Poliçe numarası genellikle kaza tespit tutanağında da yazılıdır.

Sigorta şirketi daha önce hasar dosyası açtıysa dosya numarasının elde bulunması, sonraki yazışmaları ve olası tahkim başvurusunu hızlandırır.

Poliçenin kaza tarihinde geçerli olup olmadığı da ayrıca kontrol edilir. Süresi dolmuş ya da iptal edilmiş bir poliçe, değer kaybı talebinin reddine gerekçe olabilir.

Hasar Fotoğrafları

Kaza yerinde ve hasarlı araçta çekilen fotoğraflar, hasarın boyutunu ve hangi parçaları etkilediğini görsel olarak ortaya koyar.

Fotoğraflar mümkünse onarımdan önce, farklı açılardan ve plaka görünecek şekilde çekilir. Bu da sonradan çıkabilecek “hangi araca ait” tartışmasını engeller.

Onarım Faturası ve Değişen Parça Listesi

Onarım faturası ve değişen parça listesi, hasarın gerçekten nasıl giderildiğini gösterir. Eksper bu belgeler olmadan kaza öncesi ve sonrası durumu sağlıklı karşılaştıramaz.

Orijinal parça yerine muadil parça kullanıldıysa bu da faturada ayrıca belirtilir. Parça tipi, aracın onarım sonrası piyasa değerini ve değer kaybı miktarını etkiler.

Değer Kaybı Talep Beyanı ve Banka Bilgileri

B) Değer Kaybı
Araç Hasarları bölümünde istenen belgeler,
Değer kaybı talep beyanı,
Maddi hasara ilişkin ekspertiz yapıldıysa eksper raporu.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın ekinde değer kaybı için istenen belgeler yukarıdaki gibi sıralanır.^[6] “Değer kaybı talep beyanı”, hak sahibinin hasar talebinden ayrı olarak değer kaybı da istediğini yazılı şekilde belirttiği kısa bir dilekçedir.

Ödemenin hak sahibinin kendi hesabına yapılabilmesi için IBAN ve banka şube bilgisi de başvuruya eklenir.

Vekille Başvuruda İstenen Ek Belgeler

Başvuru bir avukat aracılığıyla yapılıyorsa noter onaylı vekaletname dosyaya eklenir. Sigorta Tahkim Komisyonu’na yapılan başvurularda ayrıca suret harcı makbuzu ve baro pulu istenir.

Tüzel kişi araç sahiplerinde ticaret sicil gazetesi ve imza sirküleri gerekirken, gerçek kişilerde kimlik fotokopisi ve imza beyanı yeterlidir.

Değer kaybı başvurusuna özel belgeler: talep beyanı, IBAN, karşı taraf poliçesi, onarım faturası.

Belge Eksik ya da Çelişkiliyse Ne Olur

Kaza tespit tutanağı yoksa kusur durumu tartışmalı kalır ve sigorta şirketi dosyayı ayrı bir kusur araştırmasına yönlendirebilir.

Eksper raporu ya da hasar fotoğrafları eksikse değer kaybı miktarı ispatlanamaz. Talep düşük bir bedelle karşılanabilir ya da tamamen reddedilebilir.

Not: Eksik belge çoğu zaman başvuruyu tamamen kapatmaz. Sigorta şirketi genellikle ek evrak ister, ancak bu da süreci haftalarca uzatabilir.

Vekille başvuruda istenen ek belgeler: noter onaylı vekaletname, suret harcı makbuzu, baro pulu, tüzel kişi evrakı.

Belgelerin Nereye Sunulacağı

Toplanan belgeler önce kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortası şirketine yazılı olarak sunulur. Dava açmadan önce bu başvuru aranan bir şarttır.^[7]

Sigorta şirketi süresinde yanıt vermez ya da talebi karşılamazsa hak sahibi Sigorta Tahkim Komisyonu’na veya dava yoluna başvurabilir. Aynı temel belgeler bu aşamada da istenir, yalnızca dilekçe ve harç gibi birkaç evrak eklenir.

Belgeler hazır olduktan sonra hesaplama ve başvurunun tamamı araç değer kaybı nasıl alınır yazısında ayrıntılı anlatılıyor. Rakamın nasıl belirlendiğini görmek için değer kaybı hesaplama aracı da kullanılabilir.

Araç Değer Kaybı Belgeleri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Araç değer kaybı belgeleriyle ilgili en sık karşılaşılan sorular aşağıda yanıtlanıyor.