Araç değer kaybı hesaplama aracı, trafik kazasında hasar gören aracınızın ikinci el değerindeki düşüşü kaza öncesi ve onarım sonrası piyasa değeri farkıyla ya da 1 Temmuz 2026 öncesi poliçelerde Genel Şartlar Ek-1 formülüyle tahmin eder. Sonuç bilgi amaçlıdır; kesin tutarı sigorta eksperi, bilirkişi ve mahkeme belirler.
Dayanak: Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5/a ve Ek-1 (RG 4/12/2021-31679; Ek-1 RG 12/6/2026-33278 ile 1/7/2026'da yürürlükten kaldırıldı), 6098 s. TBK m.49-52. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır; dosyanızın ayrıntıları tutarı değiştirebilir. Girdiğiniz bilgiler tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez.
Araç Değer Kaybı Nasıl Hesaplanır?
Değer kaybı, hasar onarılmış olsa bile aracın ikinci el piyasasında daha düşük fiyatlanmasından doğan zarardır. Genel Şartlar A.5/a maddesi, sigorta eksperinin aracın markasını, yaşını, modelini, kullanılmışlık düzeyini, hasar gördüğü kısımları ve geçmiş hasar durumunu değerlendireceğini; kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki farkı esas alacağını söyler.[1] Hesaplayıcıda iki yöntem de bulunur.
Ek-1 Formülü
Ek-1, değer kaybını tek bir çarpımla bulur: Değer kaybı = Piyasa değeri × R × K × H × G. Katsayıların anlamı şöyledir.[2]
- R, rayiç değer katsayısı: aracın piyasa değerine göre 0,65 ile 1,00 arasında değişir; değeri yüksek araçta katsayı büyür.
- K, kullanılmışlık düzeyi katsayısı: kilometreye göre 1,00 ile 0,70 arasındadır; kilometre arttıkça düşer.
- H, hasara uğrayan parçalar katsayısı: H = (HK + T) / 100. HK, hasarlı parçaların değişim, onarım ve boya katsayılarının toplamıdır; T ise toplam hasar tutarının piyasa değerine oranından gelir: T = (hasar tutarı / piyasa değeri × 100) × 0,10.
- G, genel değerlendirme katsayısı: G = 1 + (G.1 + G.2 + G.3). Ticari veya kiralık araçta −0,05; hasar kaydı başına −0,03 (en fazla −0,15); kilometre tablodaki dilimin alt sınırına 1.000 km veya daha yakınsa +0,05 eklenir.
Örnek: piyasa değeri 500.000 ₺, kilometresi 30.000 olan bir otomobilde sağ ön kapı değişmiş ve tam boyanmış, toplam hasar tutarı 50.000 ₺ olsun. R 0,95, K 0,95, HK 2,00 (değişim 1,00 + tam boya 1,00), T 1,00 ve G 1,00 çıkar. H 0,03 olur ve değer kaybı 500.000 × 0,95 × 0,95 × 0,03 = 13.537,50 ₺ bulunur.
Ek-1 Ne Zaman Uygulanır?
12 Haziran 2026 tarihli değişiklik, Ek-1’i 1 Temmuz 2026’da yürürlükten kaldırdı. Genel Şartlar’a göre değişiklikler yürürlük tarihinden sonra yapılan sözleşmelere uygulanır; bu yüzden 1 Temmuz 2026 öncesinde yapılmış poliçelerde eski metin geçerli kalır. Sonrasında yapılan poliçelerde eksper, kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el satış değeri farkını kendisi tespit eder.[3] Poliçe tarihi, poliçenin üzerinde yazar.
Piyasa Farkı Yöntemi
Aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el değeri ile onarılmış hâlindeki değeri arasındaki fark değer kaybıdır. Hesaplayıcıda onarım sonrası değeri siz tahmin ettiğiniz için sonuç yalnız fikir verir; gerçek değeri eksper ya da bilirkişi emsal satışlara bakarak belirler.
Hesaplamada Dikkat Edilecek Noktalar
- Kendi kusurunuza denk gelen kısım tazminat dışında kalır; hesaplayıcı bunu karşı tarafın kusur oranıyla uygular.
- Hasar sonrası trafikten çekilen veya hurdaya ayrılan araçlar için değer kaybı tazminatı talep edilemez.
- Ek-1 yalnız otomobil, taksi, minibüs, otobüs, kamyonet, kamyon ve çekici gruplarını bu araçta hesaplar. Motosiklet, iş makinesi ve römork için bilirkişi hesabı gerekir.
- Ek-1 tablolarındaki TL sınırları Resmî Gazete’de yayımlandığı gibidir, güncellenmemiştir.
- Zamanaşımı, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten iki yıl, her hâlde kaza gününden on yıldır.
Yasal Dayanak
Hesabın dayandığı metin, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’dır. Ek-1’in kaldırılması ve A.5/a maddesinin yeni hâli ise 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Değer kaybını ayrıntılı anlatan rehber için araç değer kaybı nasıl hesaplanır yazısına bakılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Bu araç kesin tutarı verir mi?
Hayır. Sonuç, girdiğiniz bilgilere göre bir tahmindir. Kesin değer kaybını sigorta eksperi, tahkim hakemi ya da mahkemenin görevlendirdiği bilirkişi belirler.
Piyasa değerini nereden öğrenirim?
Ek-1’e göre piyasa değeri, kaza tarihli Kasko Araç Değer Listesi ile Eksperler İcra Komitesi Piyasa Değer Listesi’ndeki değerlerin ortalamasıdır. Eksper raporunda bu değer yazılıdır.
Hangi parçaları seçmeliyim?
Eksper raporunda ya da onarım faturasında yazan hasarlı parçaları seçin. Her parça için değiştirildiğini ya da onarıldığını, onarımsa düzeyini ve boyanıp boyanmadığını işaretleyin.
Değer kaybı talebi için hangi belgeler gerekir?
Başvuruda genellikle kaza tespit tutanağı, araç ruhsatı, hasar fotoğrafları, banka hesap bilgileri ve değer kaybı talep beyanı istenir; eksper raporu varsa eklenir. Güncel liste sigorta şirketinden teyit edilmelidir.
Poliçem 1 Temmuz 2026'dan sonra yapıldıysa ne olur?
Ek-1 formülü bu poliçelere uygulanmaz. Eksper kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki farkı tespit eder; hesaplayıcıda “Piyasa farkı” yöntemiyle kendi tahmininizi görebilirsiniz.
Kaynaklar