Ağır hasar kayıtlı araç, kazadan sonra eksper raporuyla onarılabilir bulunan ama hasarı ağır sayıldığı için trafikten çekilen araçtır. Bu işlem tescil belgesine şerh olarak işlenir ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) listesinde izlenir. Kayıt, ikinci elde satışı ve yeni bir kazadaki değer kaybı talebini doğrudan ilgilendirir.
İçindekiler
Ağır Hasar Kaydı Ne Demek?
Kavramın resmi tanımı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) genelgesinde yer alır. Genelgeye göre ağır hasarlı araç, eksper raporuyla onarımının mümkün olduğu tespit edilen ve trafikten çekilmesi gereken araçtır.[1] Trafikten çekme işleminin usulü ise tescil yönetmeliğinin 43. maddesinde düzenlenir.
SBM de sorgu sonuçlarındaki ibareyi benzer biçimde açıklar. SBM’nin sık sorulan sorular sayfasına göre bu ibare, çekme belgesiyle trafikten çekilen ya da hurda belgesiyle perte ayrılan araçları anlatır. Yani sorgu ekranı iki farklı işlemi aynı başlık altında gösterebilir.
Bu yüzden ibareyi doğuran şey faturanın büyüklüğü değil, tescilde yapılan çekme ya da hurda işlemidir. Hangi işlemin yapıldığını tescil kaydındaki şerh ayırır.
Ağır Hasar Kaydı Nasıl Oluşur?
Süreç eksperin tespitiyle başlar. Motorlu araç sigortalarında ağır hasar tespitini levhaya kayıtlı sigorta eksperi yapar (Genelge m.5/2). Eksper, ağır hasar kararı verdiği aracın bilgilerini raporu izleyen 5 iş günü içinde SBM’ye iletir (m.6/2).
Ardından sigorta şirketi “trafikten çekilmiştir” belgesinin gecikmeden alınmasını sağlar (m.5/4). Trafik sigortasında bu kaşeli tescil belgesi sunulmadan tazminat ödenmez.[2] Kaskoda da aynı şart aranır.[3]
Çekme işlemini araç sahibinin başvurusuyla noter ya da Emniyet trafik tescil kuruluşu yapar. Kayıt kapatılır, belgeye “trafikten çekilerek tescil kaydı kapatılmıştır.” şerhi düşülür, plaka iptal edilir.[4] SBM’nin ağır hasarlı araçlar listesinde çekme belgesinin numarası ve tarihi de bulunur (Genelge m.7).
Ağır Hasar Kaydı Kaç Liralık Hasarda Oluşur?
Kaydın sabit bir TL eşiği yoktur. Ölçüt bir orandır. SEDDK’nın 2025/12 sayılı genelgesine göre KDV dahil onarım masrafı aracın kaza tarihindeki değerinin yüzde 60’ını aşarsa araç ağır hasarlı sayılır (m.5/1).
Eşiğin TL karşılığı bu nedenle araçtan araca değişir. Değeri yüksek bir araçta aynı onarım faturası eşiğin altında kalabilir. Değeri düşük bir araçta ise eşik daha erken aşılır.
Oranın altındaki hasarda da kayıt doğabilir. Şasi kolu, tavan sacı, orta direk, hava yastığı ya da elektrikli araç bataryası gibi Ek-1 parçalarından biri hasarlıysa eksper ağır hasar değerlendirmesi yapabilir (m.5/3). Klasik, antika ya da Türkiye’de sınırlı sayıda bulunan araçlarda eksper oranlara bağlı kalmaz (m.8/2).
NotYüzde 60 eşiği ve Ek-1 parça listesi SEDDK’nın 25.04.2025 tarihli 2025/12 sayılı Genelgesindedir. Genelge 01.07.2025’te yürürlüğe girmiştir (erişim 19.10.2026). Kurum bu ölçütleri yeni bir düzenlemeyle değiştirebilir.
Ağır Hasar ve Pert Kaydı Arasındaki Fark
Uygulamada pert sözcüğü çoğu zaman tam hasar için kullanılır. Tam hasarda araç onarım kabul etmez ve hurdaya ayrılır (Genelge m.4). Ağır hasarda ise araç onarılabilir, yalnızca trafikten çekilir.
| Konu | Ağır hasar kaydı | Tam hasar (pert) kaydı |
|---|---|---|
| Eksperin tespiti | Onarım mümkün | Onarım kabul etmez |
| Ölçüt | Masraf değerin yüzde 60’ını aşar ya da Ek-1 parçası hasarlı | Masraf aracın değerini aşar |
| Tescil şerhi | Trafikten çekilerek kayıt kapatılır | Hurdaya çıkarılmıştır |
| SBM listesindeki iz | Çekme belgesinin no ve tarihi | Hurdaya çıkarma ya da teslim bilgisi |
| Sonraki kullanım | Muayene ve sigortayla trafiğe döner | Yeniden tescil edilemez |
Tam hasarda ödemenin nasıl hesaplandığı pert değeri nasıl belirlenir yazısında anlatılır. Sigorta şirketinin hasarlı aracı elden çıkarma yöntemi ise hasarlı araç satışı sovtaj ihalesi başlığında ele alınır.
Ağır Hasar Kayıtlı Araç Yeniden Trafiğe Çıkar mı?
Evet, onarımdan sonra çıkabilir. Araç sahibi herhangi bir notere başvurur. Çekme tarihinden sonra yapılmış ve geçerli bir muayene ile araçta değişiklik yapıldıysa bunun belgeleri istenir (Yönetmelik m.43/2).
Zorunlu trafik sigortasının bulunması da şarttır. İşlem bitince araca önceki plakası tahsis edilir. Emniyet Genel Müdürlüğünün trafik tescil bilgilendirme sayfası da bu işlem için sigorta poliçesini, değişiklik belgelerini ve muayene belgesini sayar.
Trafikten çekilmemiş araç için de kazadan sonra muayene gündeme gelebilir. Muayene süresi dolmadan kazaya karışan ve yetkili zabıtaca muayenesi gerekli görülen araçlar özel muayeneye tabidir.[5] Hurdaya çıkarılmış araçta ise bu yol kapalıdır. Böyle bir araç karayolunda sürülürse trafikten men edilir, el konulur ve mülkiyeti kamuya geçer (KTK m.21).
Tramer Kaydı ile Ağır Hasar Kaydı Arasındaki Fark
SBM’nin hasar sorgusu, 2003’ten bu yana sigorta şirketlerinin aktardığı kasko ve trafik ödemelerine dayanır. Bu kayıtlar kazayı ve ödemeyi anlatır. Ağır hasar ibaresi ise ödemeden ayrı olarak çekme ya da hurda işlemini işaret eder.
Sorgu sonucunda tutar görünmemesi kaydın bedelsiz olduğu anlamına gelmez. SBM, trafik hasarlarında ve tutar ayrıntısı Merkeze gönderilmemiş hasarlarda SMS yanıtında tutar verilmediğini belirtir. Ayrıntılı bilgi kaydı giren sigorta şirketinden alınır.
Sorgu kanalları, ücretler ve sonucun satır satır okunması hasar kaydı sorgulama rehberinde ayrıca anlatılır. Bu sayfa kaydın hukuki sonuçlarına odaklanır.
Ağır Hasar Kaydı Silinir mi?
İncelenen mevzuatta ağır hasar kaydını sildirmeye yarayan bir başvuru yolu bulunmaz. Genelge tersini öngörür. Kesinleşmiş eksper raporuyla verilen tam ya da ağır hasar kararı, sonradan sigorta şirketinin inisiyatifiyle veya hak sahibinin talebiyle değiştirilemez (m.6/5).
Bu kuralın tek istisnası rapora itirazdır. İtiraz edilirse sigorta eksperinin itiraz sonunda vereceği nihai karar esas alınır. Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliğine göre itiraz süresi 3 iş günüdür, hakem eksperin raporu nihaidir.[6] Adımlar eksper raporuna itiraz yazısında yer alır.
Kayıtta yanlış bir bilgi varsa yol farklıdır. SBM, verilerin sigorta şirketlerinin kayıtlarına dayandığını söyler. Hatalı tutar için şirketle görüşülebilir ya da SBM’nin Hasar Bilgi Düzeltme uygulamasından tutara itiraz edilebilir.
UyarıAğır hasar ya da pert kaydını “sildirme” vaadiyle ücret isteyen teklifler için incelenen resmi metinlerde bir dayanak görülmez. Aracın yeniden tescili için sayılan şartlar arasında eski kaydın silinmesine dair bir hüküm de yer almaz.
Ağır Hasar Kayıtlı Araç Alınır mı? Satışa Etkisi
Yeniden tescil edilmiş ağır hasar kayıtlı araç noterde satılabilir ve devredilebilir. Asıl mesele, kaydın alıcıya açıkça söylenip söylenmediğidir. Satıcı, bildirdiği niteliklerin araçta bulunmamasından ve değeri önemli ölçüde azaltan ayıplardan, bilmese bile sorumludur (TBK m.219).[7]
Alıcı aracı teslim alınca makul sürede gözden geçirir ve gördüğü ayıbı bildirir. Olağan incelemeyle görülemeyen bir ayıp sonradan anlaşılırsa hemen bildirilmelidir (m.223). Bundan sonra dönme, bedelde indirim, masrafı satıcıya ait onarım ya da ayıpsız benzeriyle değiştirme haklarından biri seçilir (m.227).
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin incelediği bir dosyada, ilanda hasar kaydı olmadığı belirtilen araç alınmış, sonra ekspertizle ağır hasarlı olduğu anlaşılmıştı. Alıcı sözleşmeden döndü, bedel iadesine hükmedildi. Daire, iade yerine indirim de isteyen alıcının temyizini reddetti ve seçilen hakkın tüketildiğini vurguladı.[8]
“…alıcıya tanınan haklar yenilik doğurucu yani tüketilen haklardan olup alıcının bunlardan ancak birini kullanabileceği, alıcının terditli olarak talepte bulunamayacağı…”
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2023/1027, K.2024/3050, 14.10.2024 (onama)
Bu nedenle satın almadan önce sorgu sonucu, tescil belgesindeki şerh ve onarım belgeleri birlikte istenir. Hangi hakkın seçileceği de ayıp ortaya çıktığında acele edilmeden değerlendirilir.
Ağır Hasar Kaydı Değer Kaybı Talebini Nasıl Etkiler?
Burada iki durum ayrılır. İlkinde kazanın kendisi ağır hasara yol açar. Hasar sebebiyle trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüş araçların değer kaybı talepleri trafik sigortası teminatı dışındadır (KTK m.92/l, Genel Şartlar A.6/ö). Bu talebin muhatabı değer kaybını kim öder sorusunun cevabında ele alınır.
İkincisinde önceki bir kazada kayıt almış, onarılıp trafiğe dönmüş araç yeni bir kazaya karışır. 1 Temmuz 2026’dan sonra yapılan poliçelere uygulanan genel şartlar, değer kaybı tespitinde aracın geçmiş hasar durumunu da ölçüt sayar (A.5/a). Hangi metnin uygulanacağını kaza tarihi değil, poliçenin yapıldığı tarih belirler (C.11).
İstisna maddesindeki “işlemi görmüş araçlar” ifadesi, çekme işleminin önceki bir kazaya ait olup olmadığını ayrıca düzenlemez. Bir dosyada Sigorta Tahkim Komisyonu hakem heyeti, ağır hasar kaydı nedeniyle değer kaybı oluşmayacağı gerekçesiyle bu talebi reddetmişti. Bu ret temyize taşınmadığı için Yargıtay yalnız sigorta şirketinin itirazlarını inceledi ve kararı onadı.[9]
Değer kaybı kavramının dayanağı araç değer kaybı nedir yazısında, tahmini hesap ise araç değer kaybı hesaplama aracında yer alır. Önceki ağır hasar kaydı varsa hesap girdilerine bu bilgi de eklenmelidir.
Ağır Hasar Kayıtlı Araç Hakkında Sık Sorulan Sorular
Ağır hasar kayıtlı ne demek?
Eksper raporuyla onarılabilir bulunan ama hasarı ağır sayıldığı için trafikten çekilen aracın kaydıdır. Tescil belgesine şerh düşülür, SBM listesinde çekme belgesinin numarası ve tarihi tutulur.
Ağır hasar kaydı kaç TL'den sonra oluşur?
Sabit bir TL sınırı yoktur. SEDDK’nın 2025/12 sayılı Genelgesine göre KDV dahil onarım masrafı aracın kaza tarihindeki değerinin yüzde 60’ını aşarsa araç ağır hasarlı sayılır. Ek-1 listesindeki parçalarda bu oranın altında da değerlendirme yapılabilir.
Pert kaydı silinir mi?
İncelenen mevzuatta böyle bir yol yoktur. Kesinleşmiş eksper raporundaki tam ya da ağır hasar kararı sonradan şirketin ya da araç sahibinin isteğiyle değiştirilemez. Yalnızca rapora itiraz sonucunda verilen karar esas alınır.
Pert araç trafiğe çıkar mı?
Ağır hasar nedeniyle trafikten çekilen araç, onarım sonrası geçerli muayene ve zorunlu trafik sigortasıyla noterde yeniden trafiğe çıkarılabilir. Hurdaya ayrılan tam hasarlı araç ise yeniden tescil edilemez.
Bedelsiz ağır hasar kaydı ne demek?
Resmi metinlerde bedelsiz ağır hasar diye ayrı bir kayıt türü tanımlanmaz. Ağır hasar ibaresi ödemeyi değil çekme ya da hurda işlemini gösterir. Tutarın görünmemesinin nedeni kaydı giren sigorta şirketinden öğrenilir.
Ağır hasar kayıtlı araca değer kaybı ödenir mi?
Kazada trafikten çekilen araç için trafik sigortasından değer kaybı istenemez. Önceden kayıt almış ve trafiğe dönmüş araçta ise geçmiş hasar durumu tespitte ölçüt olarak dikkate alınır; uyuşmazlık tahkim ya da mahkemede çözülür.
Kaynaklar
- SEDDK, Motorlu Araç Sigortaları Kapsamında Tam Hasara ya da Ağır Hasara Uğramış Araçların Tespiti Hakkında Genelge (2025/12), 25.04.2025, m.3, m.5, m.6, m.7, m.8 ve Ek-1 ↩
- Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5/a, A.6/ö, B.2.3, C.11 (RG 12.06.2026/33278 ile değişik metin) ↩
- Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları B.3.3.2.2 ↩
- Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik (RG 31.01.2018/30318), m.43 ve m.44 ↩
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.21, m.34 ve m.92/l ↩
- Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği (RG 12.02.2026), m.8 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.219, m.223, m.227 ↩
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2023/1027, K.2024/3050, 14.10.2024 (onama, oybirliği) ↩
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2023/3444, K.2025/2769, 19.02.2025 (onama, oybirliği) ↩