Kazada kusur oranı öğrenme işi, anlaşmalı tutanakla bildirilen maddi hasarlı kazalarda SBM üzerinden yapılır. Oran, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin “Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz” ekranında görülür. Dosya sonuçlandığında tutanaktaki cep telefonuna ya da e-posta adresine ayrıca bildirim gider.
İçindekiler
Bu yazı oranın nereden, ne zaman ve hangi bilgiyle öğrenileceğini anlatır. Oranın hangi trafik kuralına göre verildiği ise 52/1-a kusur oranı yüzde kaç sorusunu ele alan yazıda madde madde açıklanır.
Kazada Kusur Oranı Öğrenme Yolları
Kusur oranı için ayrı bir “kusur sorgulama” hizmeti yoktur. Oran, tutanak sorgulama ekranlarının içinde ya da sonuç bildiriminde görünür. Kullanılabilecek kanallar aşağıdadır.
| Kanal | Nerede | Ne gerekir |
|---|---|---|
| Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz | sbm.org.tr, Hizmetler menüsü | e-Devlet ile doğrulama |
| Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama | turkiye.gov.tr, SBM hizmetleri | e-Devlet girişi |
| SMS ve e-posta bildirimi | Tutanaktaki iletişim bilgileri | Bilgilerin doğru yazılmış olması |
| Sigorta şirketi | Hasar dosyasının bulunduğu şirket | Dosya ya da tutanak bilgisi |
Bu kanalların hiçbiri oranı kendisi hesaplamaz. Yalnız şirketlerin ya da Komisyonun verdiği sonucu gösterir.
SBM’nin 5664 numaralı SMS sorgulama listesinde de kusur oranı ya da tutanak sorgusu bulunmaz. Bu listedeki hizmetler hasar geçmişi, değişen parça ve araç detayı gibi araç kayıtlarına yöneliktir. Aracın geçmiş kayıtları araç hasar kaydı sorgulama yazısında anlatılır.
SBM Kusur Sorgulama Nasıl Yapılır?
sbm.org.tr ana sayfasındaki Hizmetler menüsünde “Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz” bağlantısı bulunur. Bağlantı, SBM’nin online hizmetler adresindeki tutanak uygulamasına yönlendirir.[1]
Uygulama açılınca önce e-Devlet ile doğrulama istenir. Ekranda aydınlatma metni onay kutusu ve “Başlat” düğmesi yer alır. Adımlar kısaca şöyledir:
- sbm.org.tr adresinde Hizmetler menüsü açılır.
- “Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz” seçilir.
- Açılan ekranda aydınlatma metni okunup onaylanır ve “Başlat” ile e-Devlet doğrulamasına geçilir.
- Doğrulamadan sonra taraf olunan tutanağın durumu ve sonuçlanan oran görüntülenir.
SBM sayfası bu ekranın tüm işlevlerini ayrıntılı saymaz. Sayfaya göre sigortalılar sonuçlanan oranı bu adımdan öğrenebilir. İki aracın sigortacısı aynı ise itiraz da aynı uygulama üzerinden yapılır.
ÖnemliSorgulama kişisel bir işlemdir. e-Devlet şifresi, doğrulama kodu ya da kimlik bilgileri telefonla veya mesajla kimseyle paylaşılmaz.
Türkiye.gov.tr Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama Hizmeti
turkiye.gov.tr’de Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi başlığı altında “Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama” adlı bir hizmet bulunur. Hizmete e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, kimlik kartı ya da internet bankacılığı ile girilir.[2]
Hizmetin tanıtım sayfası, sorgu sonucunda hangi bilgilerin listelendiğini yazmaz. Aynı kurum listesinde adında “kusur” geçen bir hizmet de yoktur. Bu yüzden oranın görünüp görünmediği giriş yapıldıktan sonra ekrandan kontrol edilir. Görünmüyorsa SBM’deki tutanak ekranına bakılır.
e-Devlet’teki “Özel Sigortalarım” sayfası da bu konuda bir kanal olabilir. SEDDK’nın 05.10.2026 tarihli basın duyurusu, kaza tespit tutanaklarına ve kusur oranlarına bu sayfadan erişilebileceğini bildirir.[3] Sayfadaki bilgiler giriş yapıldıktan sonra görülür.
Şirket araçlarında da dikkat gerekir. e-Devlet listesinde trafik ve kasko poliçe sorgulamalarının tüzel kişi sürümleri vardır. Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama hizmeti ise yalnız gerçek kişi hizmetleri arasında yer alır, bu yüzden sorguyu çoğu zaman tutanakta adı geçen sürücü yapar.
e-Devlet’teki SBM listesinde “Trafik Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama” ile “Trafik ve Kasko Eksper Raporları Sorgulama” hizmetleri de yer alır. Eksper raporunun ne içerdiği eksper raporu nedir yazısında anlatılır. Hizmet adresi için e-Devlet kaza tespit tutanağı sorgulama sayfasına bakılabilir.
Kusur Oranı Ne Zaman Belli Olur?
Taraflar tutanağı doldurur ve sigorta şirketinin hasar birimine ulaştırır. Şirket tutanağı ve varsa fotoğrafları elektronik ortamda SBM’ye gönderir. Mobil Kaza Tutanağı ile düzenlenen tutanak ise şirketlere otomatik iletilir.
SBM’ye girilen tutanakta kazaya karışan araçların sigorta şirketleri kendi kusur değerlendirmesini yapar. Hepsi aynı oranı verirse dosya sonuçlanır. Biri farklı oran verirse dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu’na gider.
NotSBM sayfasına göre şirketler tutanağı en geç izleyen iş günü sonuna kadar SBM’ye gönderir. Şirket değerlendirmesi 3 iş günü, Komisyon değerlendirmesi de 3 iş günü içinde yapılır (sbm.org.tr, erişim 19.10.2026).
Oran sonuçlanmadan sorgulama yapılırsa ekranda henüz bir sonuç görünmeyebilir. Bu durumda dosyanın şirketler ya da Komisyon aşamasında olduğu düşünülür.
Kusur Sonucu SMS ve E-posta ile Nasıl Bildirilir?
SBM, dosya sonuçlandığında sigortalılara cep telefonu ya da e-posta ile bilgi verir. Tutanakta ikisi birden yazılıysa hem SMS hem e-posta gönderilir. Bildirim, tutanağa yazılan iletişim bilgilerine yapılır.
Tutanak formunda sürücü ve sigortalı için ayrı cep telefonu ve e-posta alanları vardır. Formun dikkat notu da itiraz imkanı nedeniyle bu bilgilerin doğru ve eksiksiz yazılmasını ister.[4]
Numara eksik ya da hatalı yazılmışsa bildirim gelmeyebilir. Bu durumda sonuç SBM’deki tutanak ekranından ya da hasar dosyasının bulunduğu sigorta şirketinden öğrenilir. Bildirim tarihi itiraz süresinin başlangıcı açısından önem taşır, bu yüzden mesaj ve e-postalar saklanır.
Tutanakta Kusur Oranı Nerede Yazar?
Anlaşmalı tutanak formunda kusur oranı yazılacak bir alan yoktur. Sürücüler oran belirlemez, yalnız kazanın oluşunu tespit eder. Oran, tutanak SBM’ye girildikten sonra sigorta şirketlerince verilir.
Formun 7 numaralı alanında, her araç için işaretlenecek durum kutucukları bulunur. Kırmızı ışık ihlali, arkadan çarpma, kavşakta geçiş önceliğine uymama, sola dönüş ve geri manevra kurallarına uymama bunlardan bazılarıdır. Form bu alanın doldurulmasını zorunlu tutmaz ama şirketin olayı kısa sürede değerlendirmesi için önemli sayar.
Değerlendirmeyi etkileyen diğer alanlar ilk darbenin yeri (9), kroki (10) ve sürücü görüşleridir (11). Sürücülerin imzası (12) zorunludur. İmzasız kağıt tutanak geçersizdir. Tutanağın nasıl doldurulacağı kaza tespit tutanağı nasıl tutulur yazısında anlatılır.
Tutanak Sistemde Görünmüyorsa Ne Yapılır?
Sorgulamada hiçbir kayıt çıkmıyorsa ilk ihtimal, tutanağın henüz bir sigorta şirketine ulaşmamış olmasıdır. Tutanak formuna göre tutanağın bir sureti fotoğraflarla birlikte karşı tarafın ya da kendi aracının trafik sigortacısına ulaştırılır. Hasar kaskodan istenecekse kasko şirketine verilir.
Sürücü ile sigortalı farklı kişiler olabilir. Formda ikisi için ayrı telefon ve e-posta alanları vardır. Bildirim tutanağa yazılan iletişim bilgileri üzerinden yapılır. Araç sahibi sonucu kendisi takip etmek istiyorsa sigortalı alanına kendi bilgilerinin doğru yazıldığını kontrol eder.
İkiden fazla aracın karıştığı kazada birden fazla form kullanılabilir. Bu durumda her form bütün sürücülerce imzalanır. İmzalanmayan kağıt tutanak geçersiz sayıldığından imzalar kaza yerinde kontrol edilir.
Mobil Kaza Tutanağı ile Bildirilen Kazada Sonuç
Mobil Kaza Tutanağı, SBM’nin Sigortam360 uygulamasında yer alır. Tutanağı oluşturan sürücü diğer sürücüleri kare kodla tutanağa ekler. Ön izleme diğer sürücülerin onayına gider ve bütün onaylar tamamlanınca tutanak hazır olur. Onaylardan biri eksik kalırsa tutanak tamamlanmış sayılmaz, bu nedenle diğer sürücünün onayı kaza yerinde beklenir.[5]
SBM’ye göre tutanaklarla ilgili ayrıntılar uygulamada görülebilir. Tutanak şirketlere otomatik iletildikten sonra kusur değerlendirmesi aynı sistemde yapılır. Uygulamada bir bilgi görünmüyorsa SBM’deki tutanak ekranı kullanılır.
Zabıta Tutanağında ve Davada Kusur Bilgisi
Anlaşmalı tutanak her kazada kullanılamaz. Form, yaralanmalı ya da ölümlü kazalarda, sigortasız araç varsa, sürücüde alkol şüphesi ya da belge eksikliği varsa trafik zabıtasına haber verilmesini ister. SBM’nin kusur değerlendirme sayfası yalnız taraflarca düzenlenen tutanakları anlatır.
Zabıta tutanağıyla kapanan dosyada kusur bilgisi için hasar dosyasının bulunduğu sigorta şirketine yazılı başvuru yapılabilir. Ceza soruşturması açıldıysa kusur bilirkişisi raporu soruşturma dosyasında yer alır. Tazminat davasında bu belgelerin hepsi birlikte değerlendirilir.
Yargıtay bir değer kaybı dosyasında, resmi görevlilerin tuttuğu tutanakta tam kusurlu bulunan sürücü ile karşı sürücünün mahkemenin aldığı raporda %50’şer kusurlu sayıldığını tespit etmiştir. Daire, çelişki giderilmeden hüküm kurulamayacağını ve ceza dosyasındaki kusur raporunun da getirilmesi gerektiğini belirtmiş, bozmadan sonra verilen karar onanmıştır.[6]
“Hükme esas alınan bilirkişi raporu ile kaza tespit tutanağı arasında çelişki bulunduğu anlaşılmakla çelişki giderilmeden hüküm kurulması isabetli değildir.”
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2023/3592, K.2023/9873, 27.09.2023 (onama, oybirliği; kapatılan 17. Hukuk Dairesinin 26.09.2019 tarihli bozma gerekçesi aktarılırken)
Kusur Oranı Öğrenildikten Sonra Ne Yapılır?
Kazada kusur oranı öğrenme adımı tamamlanınca iki yol vardır. Oran kabul ediliyorsa hasar ve değer kaybı talebi kusurlu tarafın trafik sigortasına yöneltilir. Başvurunun adımları araç değer kaybı nasıl alınır yazısında sıralanır.
Oran kabul edilmiyorsa itiraz süresi kısadır. Yeni belgeyle sigorta şirketine bir kez itiraz edilebilir, sonuç değişmezse tahkim ya da mahkeme yolu kalır. Anlaşmalı tutanakta SBM üzerinden itirazın işleyişi tutanağa itiraz yazısında anlatılır.
NotSBM sayfası itiraz süresini genelge metninde bildirimden itibaren 5 iş günü olarak yazar. Aynı sayfanın açıklama bölümünde ve tutanak formunda “5 gün” ifadesi geçer (erişim 19.10.2026).
Konuyla bağlantılı olarak kaza kusur oranına itiraz yazısına da göz atılabilir.
Konuyla bağlantılı olarak kaza tespit tutanağı sorgulama yazısına da göz atılabilir.
Kaza Kusur Oranı Sorgulama Hakkında Sık Sorulan Sorular
Kaza kusur oranı sorgulama nereden yapılır?
SBM’nin “Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz” ekranından, e-Devlet ile doğrulama yapılarak sorgulanır. Dosya sonuçlanınca tutanaktaki telefona ya da e-postaya bildirim de gelir.
e-Devlet'te kusur oranı sorgulama hizmeti var mı?
Adında “kusur” geçen bir hizmet yoktur. SBM başlığı altındaki “Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama” hizmeti kullanılır. Ekranda görünen bilgiler giriş yapıldıktan sonra kontrol edilir. SEDDK’nın 05.10.2026 duyurusuna göre kusur oranları e-Devlet’teki Özel Sigortalarım sayfasından da görülebilecektir.
Kusur oranı ne zaman belli olur?
Tutanak SBM’ye girildikten sonra şirketler kısa bir süre içinde değerlendirme yapar. Oranlar uyuşmazsa dosya Komisyona gider ve süre uzar.
Kusur oranı SMS ile gelmezse ne yapılır?
Tutanaktaki telefon ve e-posta bilgileri kontrol edilir. Sonuç SBM’deki tutanak ekranından ya da sigorta şirketinden öğrenilir.
Tutanakta kusur oranı yazar mı?
Yazmaz. Formda yalnız kazanın oluşunu gösteren kutucuklar, kroki ve sürücü görüşleri vardır. Oranı sigorta şirketleri verir.
Polis tutanağı varsa kusur oranı nasıl öğrenilir?
SBM’nin tutanak değerlendirme sistemi taraflarca düzenlenen tutanaklar içindir. Zabıta tutanağı varsa sigorta şirketine yazılı başvuru yapılır, ceza soruşturması varsa kusur raporu o dosyada yer alır.
Kaynaklar
- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi, Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz sayfası (sbm.org.tr, erişim 19.10.2026). ↩
- Türkiye.gov.tr, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi hizmet listesi ve Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama hizmet sayfası (erişim 19.10.2026). ↩
- SEDDK, “Sigorta hasarları e-Devlet’te” başlıklı 05.10.2026 tarihli ve 14 numaralı Basın Duyurusu ↩
- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi, Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı formu ve doldurma açıklamaları (sbm.org.tr, erişim 19.10.2026). ↩
- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi, Mobil Kaza Tutanağı (MKT) sayfası (sbm.org.tr, erişim 19.10.2026). ↩
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2023/3592, K.2023/9873, 27.09.2023 (onama, oybirliği). ↩