Kaza kusur oranına itiraz, sigorta şirketlerinin verdiği orana karşı bildirimden sonraki kısa süre içinde şirkete yapılır. Bu aşamada sonuç alınamazsa uyuşmazlık Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkemede çözülür. Orada kusuru çoğunlukla bilirkişi raporu belirler ve bu rapora da ayrıca itiraz edilir.
İçindekiler
Oranın hangi trafik kuralına dayandığını görmek itirazın ilk adımıdır. Kavşak, şerit ve geçiş önceliğine göre verilen oranlar 52/1-a kusur oranı yüzde kaç sorusundan başlayan tabloda gösterilir. Tutanaktaki yanlış bilgi, eksik imza ya da hatalı kroki ise ayrı bir konudur ve kaza tespit tutanağına itiraz yazısında anlatılır.
Kaza Kusur Oranına İtiraz Hangi Aşamalarda Yapılır?
Kusura itiraz tek bir başvuru değildir. Dosyanın bulunduğu aşamaya göre muhatap değişir. İlk muhatap oranı belirleyen sigorta şirketleridir, sonraki aşamada ise hakem ya da hakim karar verir.
| Aşama | İtiraz Kime | Süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Şirketlerin ortak kusur kararı | Sigorta şirketi | Bildirimden itibaren 5 iş günü, bir kez | Genelge 2017/18, m.4.1 |
| İki araç aynı sigortacıda | SBM komisyonu | Bildirimden itibaren 5 iş günü, bir kez | Genelge 2017/18, m.4.5 |
| KKDK kararı | Mahkeme yolu | SBM sayfasında süre yazmaz | SBM KTT sayfası |
| Kusur raporu (tahkim ya da dava) | Hakem ya da mahkeme | Tebliğden itibaren 2 hafta | HMK m.281, 5684 m.30/23 |
| Hakem kararı | İtiraz hakem heyeti | Bildirimden itibaren 10 gün | 5684 m.30/12 |
Polis ya da jandarma tutanağıyla birlikte idari para cezası yazıldıysa, cezaya itirazın kendi süresi ve mercii vardır.[1] Ceza itirazı, sigorta dosyasındaki kusur oranına yapılan itirazın yerine geçmez. İki yol birbirinden bağımsız yürür.
Sigortacının Belirlediği Kusur Oranına Nasıl İtiraz Edilir?
Kazaya karışan araçların sigortacıları aynı oranı verirse SBM sonucu sigortalılara SMS ya da e-posta ile bildirir. İtiraz süresi bu bildirimle başlar. Bildirimin ne zaman ve hangi ekrandan görüleceği kazada kusur oranı öğrenme yazısında açıklanır.
Maddi hasarlı kaza tutanaklarına ilişkin 2017/18 sayılı Genelgeye göre her sigortalı bir defaya mahsus itiraz edebilir.[2] Başvuru sigorta şirketine yapılır ve değerlendirmeyi etkileyebilecek ilave bilgi ya da belge sunulması şarttır. Şirketler talebi 3 iş günü içinde yeniden değerlendirir.
Genelgenin itiraz bölümü SBM’nin KTT sorgulama ve itiraz sayfasında yayımlanır. Süresi içinde yapılan itiraz yanlışlıkla ilgisiz bir mercie gönderilirse, genelgeye göre itiraz süresi kesilir. İtirazı doğrudan şirkete, yazılı ve tarihli olarak vermek sonraki aşamalarda ispatı kolaylaştırır.
NotSBM’nin KTT Sorgulama ve İtiraz sayfasında genelge metni süreyi “5 iş günü” olarak yazar. Aynı sayfanın açıklama bölümünde ise sigortalıların “5 gün içerisinde” sigorta şirketine başvurabileceği belirtilir. Arada hafta sonu ya da tatil varsa kısa olan süreyi esas almak riski azaltır (sbm.org.tr, erişim 19.10.2026).
Kusur İtirazında Hangi Yeni Belgeler Sunulur?
Genelge, yeniden değerlendirme için ilave bilgi ya da belge ister. Aynı tutanağı tekrar göndermek bu şartı karşılamaz. Sunulan belge, kazanın oluş şeklini tutanaktan farklı gösterecek nitelikte olmalıdır.
- Araç kamerası ya da çevredeki kameralardan alınmış görüntü
- Çarpışma noktalarını gösteren, kazadan hemen sonra çekilmiş fotoğraflar
- Araçların yoldaki son konumunu ve izleri gösteren fotoğraf ya da çizim
- Kazayı gören tanığın adı, iletişim bilgisi ve yazılı anlatımı
- Hasarın yerini ve yönünü gösteren ekspertiz fotoğrafları
Hasar bölgesi çoğu dosyada çarpışma yönü hakkında fikir verir. Arkadan çarpma ile şerit değiştirme arasındaki fark, tampon ve çamurluktaki izlerden anlaşılabilir. Duran araca yapılan çarpmalardaki ayrım park halindeki araca çarpma yazısında örneklenir.
Eksper raporundaki hasar tespiti kusuru doğrudan belirlemez, ama çarpışma yönü için önemli bir ipucudur. Rapordaki tutar ya da parça listesi yanlışsa bu ayrı bir süreçtir. O durumda eksper raporuna itiraz kuralları uygulanır.
İtiraz yazısında tutanak ya da hasar dosyası numarası, plakalar ve bildirim tarihi yer almalıdır. Gerekçe, tutanaktaki hangi anlatımın neden yanlış olduğunu kısa cümlelerle göstermelidir. Eklenen her belge numaralanıp yazıda tek tek anılırsa değerlendirmede atlanması zorlaşır.
Aynı Sigortacı ve KKDK Kararında İtiraz Nereye Yapılır?
İki aracın trafik sigortası aynı şirketteyse şirketler arası mutabakat aşaması yaşanmaz. Şirketin kusur değerlendirmesine, kendisine iletilmesinden itibaren 5 iş günü içinde bir kez itiraz edilebilir. Genelge bu itirazın SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonuna yapılacağını yazar.
SBM’nin açıklama metni ise aynı durumda itirazın uygulama üzerinden yapıldığını belirtir. Tutanak bu itiraz üzerine Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonunca (KKDK) değerlendirilir. Genelgeye göre itiraz süresinin geçtiğini iddia eden taraf bunu ispat etmelidir.
Şirketler farklı oran verirse dosya KKDK’ya gider ve Komisyon 3 iş günü içinde sonuçlandırır. SBM sayfasına göre KKDK’nın sonuçlandırdığı dosyalara itiraz mahkeme yoluyla yapılır. Sigorta şirketleri ise Komisyon kararına yalnız maddi hata gerekçesiyle, süre sınırı olmadan itiraz edebilir.
Sigorta Tahkim Komisyonunda Kusur Oranına İtiraz Nasıl İşler?
Şirkete itiraz sonuç vermezse ya da süre kaçırılmışsa, genelge uyuşmazlığın Sigorta Tahkim Komisyonu veya özel hukuk yollarıyla çözülebileceğini belirtir. Tahkim için önce sigortacıya yazılı başvuru gerekir. Talep kısmen ya da tamamen reddedilmiş olmalı veya şirket 15 iş günü içinde yazılı cevap vermemiş olmalıdır.[3]
Zorunlu trafik sigortasında Karayolları Trafik Kanunu m.97 şirketin cevap süresini 15 gün olarak düzenler. Genel Şartların C.7 maddesi başvurunun Ek-6’daki belgelerle yapılmasını ister.[4] Başvurunun ilerleyişi hasar dosyası sorgulama ekranlarından izlenebilir.
Mahkemeye ya da tüketici hakem heyetine taşınmış uyuşmazlık için Komisyona başvurulamaz. Başvuruyu önce raportör en geç 15 gün içinde inceler. Çözülemeyen dosya hakeme gider ve hakem görevlendirildiği tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar verir.
Hakemler yalnız kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir. Bu nedenle itiraz gerekçeleri ve yeni belgeler başvuru dilekçesine eklenmelidir. Dilekçenin bölümleri sigorta tahkim komisyonu başvuru dilekçesi örneğinde görülebilir.
Yargıtay, yaya yaralanmasına ilişkin bir tahkim dosyasında hakemin kusur raporu almadığını tespit etti. Hakem, başvuranın tek taraflı aldırdığı kusur mütalaasıyla yetinmişti. Daire, bir teknik üniversitenin trafik kürsüsü ya da Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Fen Heyeti gibi kurumlardan üç kişilik heyet raporu alınmasını istedi.
“…kusur oranlarına ilişkin yapılan araştırma yeterli görülmemiş olup eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.”
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2022/8431, K.2024/3088, 26.03.2024 (bozma, oybirliği)
Tek taraflı mütalaa bu yüzden kusuru tek başına ispatlamayabilir. Karar, böyle bir dosyada hakemin bağımsız ve denetime açık bir kusur raporu almasını gerekli görür. Tahkimde kaza kusur oranına itiraz, çoğu dosyada bağımsız kusur raporu talebiyle somutlaşır.
Tahkimde Kusur Raporuna İtiraz Süresi Ne Kadar?
Sigortacılık Kanunu, kendisinde hüküm bulunmayan hallerde HMK’nın tahkimde kıyasen uygulanacağını söyler. Bilirkişi raporuna itiraz HMK m.281’de düzenlenir ve süre, raporun tebliğinden itibaren iki haftadır.[5] Bu sürede eksiklerin tamamlattırılması, belirsiz noktaların açıklanması ya da yeni bilirkişi atanması istenebilir.
Talebin iki haftada hazırlanması çok zorsa, yine bu süre içinde ek süre istenebilir. Ek süre bir defaya mahsus verilir ve iki haftayı geçemez. Rapor bildirim yazısında süre ve gönderim yöntemi belirtilmişse ona uyulur.
Kusur raporuna itirazda genel cümleler yerine somut çelişki gösterilir. Tutanaktaki çizim, fotoğraflar ve hasar bölgeleri raporun anlatımıyla yan yana konur. Raporun dayandığı KTK maddesinin olaya uyup uymadığı da ayrıca tartışılır.
Yargıtay, tutanakta asli kusurlu görünen sürücünün hakem raporunda tali kusurlu sayıldığı bir dosyada bu çelişkiyi bozma sebebi yaptı. Daire, ceza dosyası da getirilerek önceki raporları irdeleyen bilirkişi kurulundan rapor alınmasını istedi.
“Böylelikle tutanak ile hükme esas alınan kusur raporu arasında çelişki oluşmuştur.”
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2023/533, K.2025/216, 08.01.2025 (bozma, oybirliği)
Hakem Kararında Kusur Hatalıysa Hangi Yol Kalır?
Hakem kararına, Komisyonca bildirildiği tarihten itibaren 10 gün içinde bir kez itiraz edilebilir. İtiraz için başvuru ücretinin yatırılması şarttır ve itiraz kararın icrasını durdurur. İtiraz hakem heyeti, işin heyete gelmesinden itibaren iki ay içinde karar verir.
İtiraz ve temyiz yolunun açık olup olmadığı uyuşmazlık miktarına bağlıdır. Kanun metnindeki tutarlar eskidir. Güncel sınırlar Komisyonun parasal sınırlar duyurusunda yer alır.
NotSigorta Tahkim Komisyonu duyurusuna göre SEDDK’nın 14.01.2026 tarihli ve 1497 sayılı kararıyla 22.01.2026’dan itibaren itiraz sınırı 35.000 TL ve üzeri, temyiz sınırı 383.000 TL’yi aşan, heyet zorunluluğu 122.000 TL ve üzeri uyuşmazlıklardır. İtiraz ve temyizde kararın verildiği tarihteki sınır esas alınır. Tutarlar her yıl güncellenir (sigortatahkim.org, erişim 19.10.2026).
Mahkemede Trafik Kazası Bilirkişi Raporuna Nasıl İtiraz Edilir?
Tahkim yerine dava yolu seçildiğinde de sigortacıya önceden yazılı başvuru şartı aranır. Kusur oranına itiraz davası diye anılan yol, çoğu dosyada sigortacıya ve sorumlulara karşı açılan tazminat davasıdır. Mahkeme, teknik bilgi gerektiren kusur sorusunu bilirkişiye sorar.
Mahkeme aşamasında kaza kusur oranına itiraz, büyük ölçüde bu rapora yöneltilir. Rapor, duruşmadan önce taraflara tebliğ edilir. Maddi hasarlı trafik kazası bilirkişi raporuna itiraz da tebliğden itibaren iki hafta içinde yapılır. Mahkeme ek rapor alabilir, bilirkişiyi duruşmada dinleyebilir ya da yeni bilirkişi görevlendirebilir.
Taraf, kendi aldırdığı bilimsel mütalaayı dosyaya sunabilir, ancak yalnız bunun için ayrıca süre istenemez. Hakim, bilirkişinin görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir. Dava dilekçesinin genel yapısı trafik kazası maddi tazminat dava dilekçesi örneğinde yer alır.
Kusur oranı bilirkişi raporuyla değişebileceği için dava çoğu zaman alacağın bir kısmı için açılır. 7589 sayılı Kanunla HMK m.109’a eklenen dördüncü fıkraya göre talep, aynı davada bir defaya mahsus ve tahkikatın sonuna kadar artırılabilir.[6] Artırılan kısım için de zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.
Şirkete yapılan kusur itirazının süresi, dava ve tahkim için öngörülen zamanaşımı sürelerinden ayrıdır. Değer kaybı talepleri için süre sınırları değer kaybında zamanaşımı yazısında toplanmıştır.
Bilirkişi Raporu Kaç Günde Çıkar?
HMK, bilirkişiye rapor için verilecek sürenin üç ayı geçemeyeceğini düzenler. Mahkeme gerekçe göstererek bu süreyi en fazla üç ay daha uzatabilir. Basit yargılama usulüne tabi dava ve işlerde bu süreler iki ay olarak uygulanır.
Mahkeme bu sınır içinde dosyaya göre daha kısa süre de verebilir. Ceza dosyası ya da kurum yazısı beklenen dosyalarda rapor, bu belgelerin gelmesine bağlı kalır. Tahkimde hakemin dört aylık karar süresi tarafların açık ve yazılı onayıyla uzatılabilir.
Kusur Oranına İtiraz Hakkında Sık Sorulan Sorular
Kaza kusur oranına itiraz süresi kaç gündür?
Şirketlerin ortak kararına itiraz için 2017/18 sayılı Genelge bildirimden itibaren 5 iş günü öngörür. SBM sayfasının açıklama metninde “5 gün” ifadesi de geçer. Tahkim ya da davada kusur raporuna itiraz süresi tebliğden itibaren iki haftadır.
Kusur oranına kaç kez itiraz edilebilir?
SBM aşamasında her sigortalı bir defaya mahsus itiraz edebilir. Sonuç değişmezse uyuşmazlık tahkim ya da mahkemede yeniden incelenir.
Tutanağa itiraz ile kusur oranına itiraz aynı şey mi?
Hayır. Tutanağa itiraz, tutanaktaki bilgi ve çizim hatalarıyla ilgilidir. Kusur oranına itiraz ise sigortacıların ya da KKDK’nın verdiği orana ve sonraki aşamada bilirkişi raporuna yöneliktir.
KKDK kararına nasıl itiraz edilir?
SBM sayfasına göre Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonunun sonuçlandırdığı dosyalara itiraz mahkeme yoluyla yapılır. Sigorta şirketleri ise yalnız maddi hata gerekçesiyle itiraz edebilir.
Sigorta tahkim komisyonunda kusur oranına itiraz ücretli mi?
Komisyona başvuranlardan başvuru ücreti alınır. Hakem kararına itirazda da ücretin yatırılması şarttır. Güncel tutar Komisyonun resmi duyurularından kontrol edilir.
Kusur raporuna itirazda ne yazılır?
Raporun eksik bıraktığı deliller, tutanak ve fotoğraflarla çelişen noktalar ve dayandığı trafik kuralı somut olarak yazılır. Talep olarak tamamlama, açıklama ya da yeni bilirkişi atanması istenir.
Bilirkişi raporu kaç günde çıkar?
HMK’ya göre rapor süresi üç ayı geçemez ve mahkeme bunu en fazla üç ay uzatabilir. Basit yargılama usulündeki işlerde bu süreler iki aydır.
Kaynaklar
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27 (idari yaptırım kararına karşı başvuru yolu). ↩
- Yalnız Maddi Hasarla Sonuçlanan Trafik Kazalarında Taraflarca Doldurulacak Kaza Tespit Tutanaklarına İlişkin Genelge (2017/18), m.3.6 ve m.4 (metin SBM KTT Sorgulama ve İtiraz sayfasında yayımlanır). ↩
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30 (fıkra 12, 13, 14, 15, 16 ve 23). ↩
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.97 ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları C.7. ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109, 266, 274, 280, 281, 282 ve 293. ↩
- 7589 sayılı Kanun m.20 (RG 31.07.2026, sayı 33326). ↩