Sigorta tahkim komisyonu dosya sorgulama işlemi, Komisyon sitesindeki “Tahkim e-İşlemler” menüsünde yer alan “Başvuru Sorgulama” ekranından yapılır. Ekran e-Devlet doğrulamasıyla açılır ve takip başvuruda verilen başvuru numarasıyla yürür. Dosyanın geçtiği aşamaların süreleri 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30’da yazılıdır.
İçindekiler
Başvurunun nasıl yapıldığı, istenen belgeler ve ücretler sigorta tahkim komisyonu başvuru yazısında anlatılır. Bu sayfa başvurudan sonraki dönemi, yani dosyanın izlenmesini, aşamaları, kararın bildirimini ve icrasını ele alır.
Sigorta Tahkim Komisyonu Dosya Sorgulama Nereden Yapılır?
Komisyonun internet sitesi sigortatahkim.org adresindedir. Menüdeki “Tahkim e-İşlemler” başlığı altında dosya takibine ilişkin birkaç ayrı ekran bulunur. Bu ekranların bağlantıları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin online.sbm.org.tr altyapısına yönlenir ve her biri e-Devlet girişi ister.
| Menüdeki ekran | Ne için kullanılır? |
|---|---|
| Başvuru Sorgulama | Açılmış dosyanın takibi |
| Başvuru Numaram Nedir? | Başvuru numarasının öğrenilmesi |
| Online Belge Gönderimi | Dosyaya sonradan belge eklenmesi |
| Bilirkişi Ücret Ödeme | Hakemin istediği bilirkişi ücretinin ödenmesi |
| Islah/Bedel Artırım İşlemleri | Talep tutarının artırılması |
| Karar Görüntüleme | Karar belgesinin görüntülenmesi |
Ekran adları Komisyon sitesindeki menüden alınmıştır. Ekranların içindeki alanlar ve dosya durumuna ilişkin ifadeler yalnız e-Devlet girişinden sonra görünür. Giriş yapılmadan ekranların içeriği görülemez.
Başvuru Numarası Nasıl Öğrenilir?
Komisyon, online başvuru yapan kişiye bir başvuru numarası verir. Komisyonun “Başvuru Nasıl Yapılır” sayfasına göre başvurunun takibi bu numarayla sağlanır.[1] Numara kaybolduysa menüdeki “Başvuru Numaram Nedir?” ekranı kullanılır.
Numaranın bir kenara yazılması işleri kolaylaştırır. Belge ekleme ekranında da başvuru numarası girilir. Komisyon, e-posta adresine gönderilen belgeleri dosyaya eklemez.
Tahkim Dosyası Hangi Aşamalardan Geçer?
Dosya sırasıyla raportör, hakem ve gerekirse bilirkişi incelemesinden geçer. Her aşamanın süresi ve kimin incelediği kanunda ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte belirlidir. Aşağıdaki tablo dosyada ne olduğunu ve başvurucunun o aşamada neye dikkat edeceğini gösterir.
| Aşama | Dosyada ne olur? | Başvurucu için |
|---|---|---|
| Ön inceleme | Raportör şartları en geç 15 günde inceler | Eksik belge varsa tamamlanır |
| Hakem ataması | Hakem sıra usulüyle seçilir, taraflara bildirilir | Ret sebebi varsa 5 iş günü içinde dilekçe |
| Bilirkişi | Teknik konu için hakem görüş ister | Bilirkişi ücreti ödenir |
| Karar | Hakem görevlendirmeden itibaren en geç 4 ayda karar verir | Süre yalnız iki tarafın yazılı onayıyla uzar |
Ön İnceleme ve Raportör
Raportör iki şeye bakar. Sigorta şirketine gerekli başvurunun yapılıp yapılmadığına ve uyuşmazlığın mahkemeye, icra takibine, HMK’ya göre tahkime ya da tüketici hakem heyetine taşınıp taşınmadığına. Kanun bu incelemeyi en geç 15 güne bağlar.[2]
Dosya önce hayat ya da hayat dışı sigorta grubuna ayrılır ve bu alandaki raportöre havale edilir. Başvuru Komisyonun bir bürosuna yapıldıysa incelemeyi o büronun raportörü yürütür. Ön incelemeyle sonuçlanmayan başvuru için raportör bir rapor hazırlar.
Hakem, Heyet ve Bilirkişi
Raportör aşamasında çözülemeyen başvuru hakeme iletilir. Hakem genel listeden sıra usulüyle ve çalıştığı sigorta alanı gözetilerek seçilir. Uyuşmazlık tutarı Kurumun belirlediği sınır ve üzerindeyse en az üç kişilik heyet zorunludur.[3]
Atanan hakem ya da heyet taraflara derhal bildirilir. Hakem mücbir sebep ya da Hakem Listesinden silinme gibi nedenlerle görevi sürdüremezse yeni hakem görevlendirilir. Yeni hakem için dört aylık süre kendi görevlendirme tarihinden yeniden başlar.
Çözümü özel ya da teknik bilgi gerektiren konularda hakem bilirkişi görüşü alır. Bu karar taraflardan birinin talebiyle ya da kendiliğinden verilebilir. Hakemler kural olarak yalnız dosyaya verilen evrak üzerinden karar verir, gerekli görürlerse duruşma yapar.
Hakemler için geçerli yasaklılık ve ret kuralları bilirkişiler için de uygulanır. Bilirkişiler, Komisyon Başkanlığının her yıl düzenlediği listeden seçilir. Liste ve bilirkişi ücret tarifesi Komisyon sitesindeki Bilirkişi menüsünde yayımlanır.
Hakemin Reddi
Taraflar atanan hakemi, atamayı öğrendikleri tarihten itibaren beş iş günü içinde yazılı olarak reddedebilir. Yönetmelik m.17’de sayılan ret sebepleri arasında hakemin taraflardan birine yol göstermesi, önceden görüş bildirmesi, taraflardan biriyle hısımlığı, aralarında dava ya da düşmanlık bulunması ve tarafsızlığından şüphe doğuran önemli sebepler yer alır. Ret talebi üzerine Komisyon müdürü iki tarafı dinler ve en geç beş iş günü içinde karar verir.
Başvuru Değerlendirmeye Alınmazsa Ne Olur?
Ön incelemede dosyanın Komisyonca değerlendirmeye alınamayacağı anlaşılabilir. Bu durumda başvurucuya derhal bildirim yapılır ve başvuru ücretinin yarısı iade edilir. Raportör incelemeye başlamadan önce başvurunun geri çekilmesinde de aynı iade kuralı uygulanır.
Uyuşmazlığın mahkemede, icra takibinde ya da tüketici hakem heyetinde olup olmadığı başvurucunun beyanına göre tespit edilir. Aynı konuda açılmış bir dava ya da başlatılmış bir takip varsa başvuruda doğru bildirilmelidir. Kanun, mahkemeye ya da tüketici hakem heyetine taşınmış uyuşmazlıklar için Komisyona başvuruyu kapalı tutar (m.30/14).
Uyuşmazlık yalnız bilgi ve belge eksikliğinden kaynaklanıyorsa raportör durumu taraflara bildirir ve dosyayı kapatır. Başvuru ücretinin yüzde ellisi iade edilir. Eksik belge çoğu zaman sigorta şirketinin elindeki dosyayla ilgilidir. Şirket tarafındaki süreç hasar dosyası sorgulama yazısında anlatılır.
BilgiHakem görevlendirmeden itibaren dört ay içinde karar vermezse ve süre tarafların yazılı onayıyla uzatılmamışsa, uyuşmazlık yetkili mahkemece çözülür (5684 sayılı Kanun m.30/16).
Karar Ne Zaman ve Nasıl Tebliğ Edilir?
Hakem kararını Komisyon müdürüne teslim eder. Müdür kararı en geç üç iş günü içinde taraflara bildirir, kararın aslı dosyayla birlikte Komisyonda saklanır. Kural hem kanunda hem Yönetmelik m.16/B’de yer alır. İtiraz hakem heyetinin kararı da aynı yolla ve aynı üç iş günlük süreyle bildirilir.
Bildirim tarihi sonraki bütün süreleri başlatır. Komisyonun itiraz sayfasına göre süre her taraf için kendi bildirim tarihinden ayrı ayrı hesaplanır. Bildirim ve itiraz tarihinin belirlenmesinde PTT kayıtları esas alınır.
Bildirimin tarihi kaçırılırsa sonradan düzeltmek güçtür. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin incelediği dosyada hakem kararı 24.12.2021’de tebliğ edilmiş, itiraz ise 23.12.2022’de Komisyona ulaşmıştı. Komisyon itirazı değerlendirmeye almadı, Daire de bu kararın temyiz edilemeyeceğini belirtti.
“temyizi kabil bir karar değildir”
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2023/2102, K.2024/1298, 08.02.2024 (temyiz dilekçesinin reddi, oybirliği)
Daire temyiz dilekçesini hukuki yarar yokluğundan reddetti.[4] Tebligat için başvuruda geçerli bir Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) adresi bildirilebilir. Tebligat giderinin KEP adresine göre değişen tutarı başvuru yazısında yer alır.
Uyarıİtiraz süresi kararın ekranda görüldüğü günden değil, Komisyonun kararı bildirdiği tarihten işler. Bildirim tarihi PTT kayıtlarına göre belirlenir.
Hakem Kararından Sonra Kesinleşme ve İtiraz
Parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda hakem kararı kesindir. Sınır ve üzerindeki uyuşmazlıklarda verilen kararlara bildirimden itibaren on gün içinde ve bir kez Komisyon nezdinde itiraz edilir. Süresinde itiraz edilmeyen karar kesinleşir.
İtirazı Komisyonun oluşturduğu itiraz hakem heyeti inceler ve dosya heyete geldikten sonra iki ay içinde karar verir. Süresinde ya da usulüne uygun yapılmayan itirazda ücretin yüzde doksanı iade edilir. İtiraz heyetinin kararına karşı temyiz yolu kural olarak temyiz sınırını aşan uyuşmazlıklarda açıktır. Tahkim süresi bittikten sonra verilen ya da talep edilmeyen bir şey hakkında verilen karar gibi kanunda sayılan hallerde temyiz her durumda mümkündür (m.30/12). Güncel parasal sınırlar ve itiraz ücreti başvuru yazısındaki tabloda gösterilir.
Tahkim Kararı Nasıl İcra Edilir?
Kanuna göre itiraz üzerine hakem kararının icrası durur. Komisyon da süresinde ve usulüne uygun itirazın kararın kesinleşmesini önlediğini ve icrasını durdurduğunu açıklar. İtiraz yolu kapalı ya da süresi geçmiş kararda bu durdurma etkisi doğmaz.
Sigortacı karardaki tutarı ödemezse hak sahibi karara dayanarak icra takibine geçebilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin bozduğu bir trafik sigortası dosyasında hak sahibi, uyuşmazlık hakem heyeti kararına dayanarak takip başlatmıştı.
“davacı tarafın hakem heyetince verilen 13.09.2019 tarihli karara dayalı olarak ilamlı icra takibi başlattığı görülmekle”
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2023/220, K.2023/5646, 26.04.2023 (bozma, oybirliği)
Daire, icra dosyasında yapılan ödemelerin getirtilip tazminat hesabında değerlendirilmesini istedi.[5] İcra aşamasında yapılan ödeme bu nedenle sonraki incelemede mahsup konusu olur. Ödeme dekontlarının saklanması iki taraf için de önemlidir.
Tahkim Sorgusu ile Diğer Sorgular Arasındaki Fark
Sigorta tahkim komisyonu dosya sorgulama ekranı yalnız tahkim dosyasını gösterir. Kaza tutanağındaki kusur oranı, eksper raporu ya da sigorta şirketinin hasar kaydı ayrı sistemlerde tutulur. Kusur sonucuna nasıl bakıldığı kusur oranı nasıl öğrenilir yazısındadır.
Tahkimde reddedilen ya da kısmen kabul edilen talep için delil eksikliği çoğu zaman bu kayıtlardan çıkar. Eksper tespitine itiraz eksper raporuna itiraz yazısında, tutar tahmini ise araç değer kaybı hesaplama aracında yer alır.
Sigorta Tahkim Dosyası Sorgulama Hakkında Sık Sorulan Sorular
Sigorta tahkim dosyası e-Devlet olmadan sorgulanabilir mi?
Komisyon menüsündeki Başvuru Sorgulama ekranı e-Devlet doğrulamasıyla açılır. Komisyon, başvuru aşamasıyla ilgili sorular için kendisinden bilgi alınabileceğini belirtir.
Başvuru numaramı unuttum, ne yapmalıyım?
Tahkim e-İşlemler menüsündeki “Başvuru Numaram Nedir?” ekranı bu durum için ayrılmıştır. Ekran e-Devlet girişi ister.
Tahkim dosyası ne kadar sürede karara bağlanır?
Raportör ön incelemesi en geç 15 gün, hakem incelemesi görevlendirmeden itibaren en geç 4 ay sürer. Bilirkişi incelemesi ve süre uzatımı toplam süreyi uzatabilir.
Karar verildiğini nasıl öğrenirim?
Komisyon müdürü kararı en geç üç iş günü içinde taraflara bildirir. Karar ayrıca Tahkim e-İşlemler menüsündeki Karar Görüntüleme ekranından görülebilir.
Hakem kararına itiraz süresi ne zaman başlar?
Kararın ilgili tarafa bildirildiği tarihte başlar ve on gündür. Süre her taraf için kendi bildirim tarihine göre ayrı hesaplanır.
Dosyaya sonradan belge eklenebilir mi?
Eklenebilir. Online Belge Gönderimi ekranında başvuru numarası girilerek belge yüklenir. E-postayla gönderilen belgeler dosyaya alınmaz.
Kaynaklar
- Sigorta Tahkim Komisyonu, “Başvuru Nasıl Yapılır”, “Başvurular Nasıl Sonuçlandırılır” ve “İtiraz Nasıl Yapılır” sayfaları, sigortatahkim.org, erişim 19.10.2026. ↩
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30/12, /13, /15, /16 ve /23 (yerel derlenmiş metin). ↩
- Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik m.16, m.16/A ve m.16/B, mevzuat.gov.tr derlenmiş metin, erişim 19.10.2026. ↩
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2023/2102, K.2024/1298, 08.02.2024, temyiz dilekçesinin reddi, oybirliği. ↩
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2023/220, K.2023/5646, 26.04.2023, bozma, oybirliği. ↩