Eksper Raporu Nedir?

Eksper raporu nedir sorusunun kısa cevabı basittir. Trafik kazası sonrası aracın hasarını ve parasal karşılığını teknik olarak belirleyen resmi bir belgedir. Araç değer kaybı talebinde en sık başvurulan kanıtlardan biridir.

Raporun içeriği ve imzalayan kişinin sıfatı kanunla ayrı ayrı düzenlenmiştir. Değer kaybı davalarındaki delil gücü de aynı mevzuatın kapsamındadır. Eksper atama usulü ve mahkeme bilirkişi süreci farklı yazılarımızda ayrıntılandırılır.

Eksper Raporu Nedir, Hangi Durumlarda Düzenlenir?

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, sigorta eksperini kayıp ve hasarın miktarını, nedenini ve niteliğini belirleyen tarafsız kişi olarak tanımlar.^[1] Kanun bu işi mutabakatlı kıymet tespiti, ön ekspertiz ve hasar gözetimi olarak üçe ayırır. Trafik kazalarında en sık görülen tür hasar gözetimidir.

Maddi hasarlı bir trafik kazasından sonra sigorta şirketi ya da hak sahibi eksper görevlendirebilir. Eksper olay yerine gidebilir, bazen aracı sonradan da inceleyebilir. İnceleme sonunda düzenlenen belge ekspertiz raporu adını alır.

Bazı dosyalarda önce ön rapor, hasar kalemleri netleştikten sonra kesin rapor düzenlenir. İki rapor arasındaki fark yalnızca inceleme aşamasıdır, hukuki niteliği değişmez.

Uygulamada rapor farklı adlarla da anılır. Hasar raporu onarım kalemlerine, pert raporu aracın ekonomik ömrünü yitirip yitirmediğine, değerleme raporu ise doğrudan rayiç bedele odaklanır.

Bu adlandırmalar aynı mesleğin farklı çıktılarıdır, ayrı bir ruhsat türü gerektirmez. Değer kaybı talebinde genelde hasar raporu ile değerleme raporu birlikte kullanılır.

Eksper Raporunda Yer Alan Bilgiler

Eksper raporu aracın kimlik bilgileriyle başlar, kaza tarihini ve hasarın oluş şeklini kısaca anlatır. Ardından hasar gören parçaların dökümü ve fotoğrafları eklenir.

• Araç ve taraf bilgileri, kaza tarihi ve yeri
• Hasarın oluş şekline ilişkin teknik açıklama
• Değişmesi veya onarılması gereken parçaların listesi
• Onarım bedeli ve kullanılan parça tipi (orijinal, eşdeğer, yenilenmiş)
• Aracın kaza öncesi rayiç bedeline ilişkin eksper görüşü
• Hasarlı bölgelerin fotoğrafları

Rapor, eksperin kaşesi ve imzasıyla tamamlanır. Tüzel kişi eksperlerde şirket kaşesi tek başına yeterli değildir, işi yürüten gerçek kişi eksperin imzası da aranır.^[2]

İmza eksikse ya da yetkisiz bir kişi tarafından atılmışsa rapor usulüne uygun sayılmaz. Değer kaybı talebinde bu eksiklik itiraz konusu olabilir.

Eksper raporunda taraf/kaza bilgisi, hasar dökümü, onarım bedeli ve rayiç bedel görüşü yer alır.

Eksper Raporunu Kim Düzenler?

Sigorta eksperliği ruhsata bağlı bir meslektir. Eksperin önce ruhsat alması, ardından ilgili levhaya kayıtlı olması gerekir.^[2] Gerçek kişi eksperler bu mesleği mutat uğraş olarak yapar, başka ticari işle uğraşamaz.

Kanun eksperden tarafsızlık da ister. Taraflardan biriyle akrabalık ya da ortaklık ilişkisi varsa eksper görevi kabul edemez.

Bu hükme aykırı olarak düzenlenen raporlar geçersizdir.^[3]

Eksperi sigorta şirketi görevlendirebileceği gibi hak sahibi de kendi eksperini tayin edebilir. Atamanın hangi usulle yapıldığını Ekspertiz sistemi nasıl işler başlıklı yazımızda ayrıntılı anlattık.

Rapor; ruhsatlı, levhaya kayıtlı ve tarafsızlık şartını taşıyan gerçek veya tüzel kişi eksperler tarafından düzenlenir.

Eksper Raporunun Değer Kaybı Talebindeki Kanıt Değeri

Kanun, eksper raporuna açık bir delil gücü tanır.

Eksperler tarafından düzenlenen raporlar delil niteliğindedir.^[4]

Maddi hasarlı trafik kazalarında bu rapor, Karayolları Trafik Kanunu’ndaki kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağıyla aynı hükme tabi tutulur. Sigorta tazminatının ödenmesinde esas alınır.

Delil niteliğinde olmak, mahkemeyi bağlamak anlamına gelmez. Zarar gören, zararını ve kusuru ispatla yükümlüdür. Hakim bu ispatı serbestçe değerlendirir.^[5]

Eksper raporu ile mahkemenin aldığı bilirkişi raporu çelişirse hakim tek başına eksper raporuna dayanamaz. Yargıtay, böyle durumlarda çelişkinin yeni bir bilirkişi incelemesiyle giderilmesini arar.^[6]

Aracın değer kaybı nasıl hesaplanır sorusuna verilen cevap da bu dengeyi yansıtır. Eksper görüşü başlangıç noktasıdır, nihai rakamı dava sürecinde bilirkişi belirler.

Rapor kanunen delil niteliğindedir ama hakimi bağlamaz; bilirkişi raporuyla çelişirse yeni inceleme istenir.

Eksper Raporu ile Mahkeme Bilirkişi Raporu Arasındaki Fark

Eksper raporu sigorta ilişkisi içinde, dava açılmadan önce düzenlenir. Bilirkişi raporu ise davanın içinde, mahkemenin ya da tahkim komisyonunun atadığı kişi tarafından hazırlanır.

İki belge de teknik incelemeye dayanır ama bağlayıcılıkları farklıdır. Bilirkişi raporu, hakimin hükme esas aldığı asıl belgedir.

Eksper raporu davada tek başına yeterli görülmezse mahkeme kendi bilirkişisini görevlendirir. Bu durum raporun geçersizliği değil, usulün gereğidir.

Aynı kazada sigortalının kendi eksperi ile sigorta şirketinin eksperi farklı rakamlar verebilir. Bu durumda hangi raporun esas alınacağı tek başına taraflardan birinin tercihine bırakılmaz.

Fark büyükse dosya üçüncü bir eksper görüşüne ya da doğrudan dava sürecine taşınır. Küçük farklar genelde mutabakatla kapanır.

Eksper raporu davadan önce, bilirkişi raporu ise dava içinde mahkeme veya tahkim tarafından düzenlenir.

Eksper Raporu Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Rapordaki hasar kalemleri kaza tutanağıyla uyumlu olmalıdır. Uyumsuzluk, değer kaybı talebinin reddine gerekçe yapılabilir.

Eksper ile sigortalı hasar bedelinde anlaşamazsa buna mutabakatsızlık denir. Bu durumda dosya yeniden incelemeye alınır ya da ikinci bir eksper görevlendirilir.

Ekspertiz ücretinin tarifesi yönetmelikle belirlenir, hak sahibinden ayrıca talep edilmez.^[7] Eksperle ücret konusunda ayrıca pazarlık yapılmaz.

Raporu teslim alır almaz hasar listesini ve rayiç bedel bölümünü kontrol edin. Eksik kalem varsa süresi içinde itiraz hakkınız saklı kalır.

Raporun kaza tarihine yakın bir tarihte düzenlenmesi de önemlidir. Aradan uzun süre geçmesi, aracın başka nedenlerle değer kaybettiği savunmasına zemin hazırlayabilir.

Eksper Raporu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Eksper raporuyla ilgili sık karşılaşılan soruları bu başlık altında yanıtladık.